Bakı İctimai təşkilatlar şurası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Bakı İctimai təşkilatlar şurasıFevral inqilabından (1917) sonra Bakıda yaradılmış yerli hakimiyyət orqanı[1].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Bakı İctimai təşkilatlar şurası 1917-ci il martın 5-nə keçən gecə Bakıda təşkil olunmuşdu. Yerli hakimiyyət orqanı olaraq, Müvəqqəti hökumətə etimad göstərmişdi. Tərkibinə fəhlə deputatları sovetlərinin, şəhər dumasının və müxtəlif ictimai təşkilatların nümayəndələri daxil idilər. İcraiyyə komitəsinin sədri L.L.Bıç, üzvlərinin əksəriyyəti qeyri-müsəlman millətlərin nümayəndələri idilər. Komitədə azərbaycanlı əhalini Məmmədhəsən HacınskiMəhəmməd Əmin Rəsulzadə təmsil edirdilər. Milli neft sənayeçiləri komitəyə maddi yardım göstərirdilər. Rusiyada oktyabr çevrilişi nəticəsində bolşeviklər hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra Bakı Fəhlə və Əsgər Deputatları Sovetində əsas vəzifələrə yiyələnən bolşeviklər sovetin təkhakimiyyətliliyinə nail olmaq üçün digər siyasi hakimiyyət strukturlarının, o cümlədən İctimai Təşkilatların İcraiyyə Komitəsinin ləğvinə çalışırdılar. Bakı Sovetinin bolşeviklərdən ibarət İcraiyyə Komitəsi 1917 il noyabrın 13-də iclas keçirərək, ictimai təşkilatların icraiyyə komitəsinin ləğvi haqqında elan vermək barədə qərar qəbul etdi. Qərara görə, ictimai təşkilatların icraiyyə komitəsinin sədri vəzifəsinə Stepan Şaumyan seçilməli və o, komitəni ləğv etməli idi. Komitə 1917-ci il noyabrın 17-də özünü ləğvi barədə qərar çıxardı. Bununla Azərbaycan xalqına qarşı soyqırımı həyata keçirmiş S.Şaumyanın hakimiyyəti qəsb etməsinə yol açıldı.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan tarixi, 7 cilddə, c.5, B., 2001;
  • Azərbaycanda sosialist inqilabının qələbəsi uğrunda bolşeviklərin mübarizəsi. Sənədlər və materiallar. 1917-1918-ci illər, B., 1960.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. İki cilddə. I cild. Bakı, 2004. səh 236.