Beşerkəkcikli söyüd

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Beşerkəkcikli söyüd
Beşerkəkcikli söyüd
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Fəsilə: Söyüdkimilər fəsiləsi
Cins: Söyüd cinsi
Növ: Salix pentandroides A.Skvorts
Elmi adı
Salix pentandroides A.Skvorts

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Beşerkəkcikli söyüd  - (lat. Salix pentandroides A. Skvots.). söyüdkimlər— (Salicaceae Lindl.) fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir –VU D2. Azərbaycanın nadir növüdür. [1][2]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

10-15 m hündürlüyündə, digər növlərə nisbətən gec böyüyən ağacdır. İlk budaqları zeytunu-qara, parlaqdır. Gövdəsinin qabığı boz, dərininə çatlıdır. Tumurcuqları yapışqanlı, çılpaq, parlaq olub, xırdadır. Yarpaqaltlıqları yumurtavri, vəzilidişli, erkən töküləndir. Cavan zoğları və yarpaqları yaöışqanlıdır, ətirlidir, silkələdikdə balzam iyi verir. Yarpaqları lansetvari və ya enli-lansetvridir, parlaqdır, ucu çəpinə sivridir. Hamaşçiçəkləri silindrşəkillidir, sıxdır. Erkəkcik sırğaları sərbəstdir, erkəkcikləri 4(3)-8-dir. Dişicik sırğaları sallaqdır, çiçək ballıqları 2-dir. Qutucuğu qısa saplaqlı, 10-11 sm-ə qədər uzunluğundadır, parlaqdır.[2][3]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləməsi iyun-iyul aylarına, meyvəverməsi avqust-sentyabr aylarına təsadüf edir. [4]Yuxarı dağ qurşağına qədər çay sahillərində az-az rast gəlinir. Tozlanması anemofil və entomofildir. Rütubətli yerlərdə bitir. Dekorativ və nektarlı bitkidir, bənd vurulmasında istifadə olunur. Qiymətli aşılayıcıdır. Qabığında və yarpaqlarında salisin vardır.[3]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Göy-göl rayonu ərazisində çox az rast gəlinir. Kiçik Qafqazın şimal hissəsidir (Göygöl sahili).[1][5]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyanın ehtiyatı azdır. Yegane lokalitetində iqlim və antropogen təsirlərinə həssaslıq müşahidə olunur.[1]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Təbii bərpasının zəif getməsidir.[1][2]

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Göygöl Milli Parkında mühafizə olunur. [1]

Sinonimlər:[redaktə | əsas redaktə]

Salix pentandrifolia Sennikov

Salix skvortsovii Sennikov

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

http://dendrary.in-baku.com/?page_id=112

  1. 1 2 3 4 5 http://redbook.az/?options=project&id=Be%C5%9Ferk%C9%99kcikli%20s%C3%B6y%C3%BCd
  2. 1 2 3 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
  3. 1 2 Флора Азербайджана, 1970
  4. Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov.
  5. Əsgərov A.M., 2006