Begemot

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Begemot
Adi begemot
Adi begemotun dişisi balası ilə
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Məməlilər
Yarımsinif: Vəhşi heyvanlar
İnfrasinif: Plasentalılar
Dəstə: Cütdırnaqlılar
Yarımdəstə : Gövşəməyənlər
Fəsilə: Begemotlarkimilər
Cins: Begemotlar
Növ: Adi begemot
Elmi adı
Hippopotamus amphibius Linnaeus, 1758

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS 625024
MBMM 9833
Begemot

Adi begemot, yaxud hippopotam (lat. Hippopotamus amphibius) — iri, otyeyən heyvandır, bədəninin uzunluğu 4-5 metrədək, çiyninin hündürlüyü 1,5 mütrə yaxın, çəkisi 3-4,5 ton olur. Dərisi qalın və tüksüz, başı iri, burnu enli, gözləri və qulaqları xırda, ayaqları yoğun və qısadır. Barmaqlarının arasında üzmə pərdəsi var. Çay və göllərdə yaşayır, sahilə az çıxır. Ot ilə qidalanır. Boğazlıq müddəti 240 gündür. 1 bala doğur.

Yunan dilindən tərcümədə "hippopotamus" "çay atı" deməkdir.

Begemotların dərisi[redaktə | əsas redaktə]

Begemotlar dərilərini günəşə və bakteriyalara qarşı mühafizə etmək üçün iki cür qırmızımtıl rəngdə piqment ifraz edirlər. Bir qrup yaponiyalı tədqiqatçı günəşə və bakteriyalara qarşı begemotu qoruyan bu piqment üzərində tədqiqat işləri aparıblar. Bu piqmentləri tədqiq edən Kimiko Haşimotonun Yokohamadakı Keio Universitetindəki həmkarı ilə birlikdə apardığı tədqiqatın nəticəsi “Nature” jurnalında nəşr olundu. Begemotlar, əslində, tərləmirlər. Begemot sudan kənarda olduqda dərisindəki epidermis toxumaları bədəninin istiliyinə nəzarət edir, onu günəş şüalarına və bakteriyalara qarşı mühafizə edən bir növ yapışqan maye ifraz edir. Tədqiqatçılar Tokiodakı Ueno zooparkındakı iki məməlidən aldıqları bu yapışqan mayeni və onu meydana gətirən iki piqmenti araşdırəılar: Piqmentlərdən biri qırmızı "hiposudorik turşusu" və digəri portağal rəngi "norhiposudorik turşusu" idi. Kimyaçılar bu piqmentlərin ultrabənövşəyi şüaların qarşısını aldığını və beləcə, begemotun dərisini günəşin zərərlərindən qoruduğunu müəyyən ediblər. Heyvan yaralandıqda isə bu piqmentlər onu palçıqdan gələn bakteriyalara və mikroblara qarşı dezinfeksiyaedici rol oynayır. Begemotlar piqmentlərin sayı artmadan və güclü yanıqlar meydana gəlmədən qırmızı rənglərini qoruyurlar. Ancaq laboratoriyadakı birləşmələrin qeyri-sabit olması tədqiqatçılara heyvandakı yapışqanın sabitləşdirici təsiri olduğunu da düşündürür. Begemotlar böyük və kobud quruluşlu canlılardır. Ağızlarını içinə 1,20 metrlik uşağın sığacağı qədər genişlikdə aça bilən bu canlılar insanlardan daha sürətli qaçırlar. Begemotların bədənlərində onları günəşin təsirlərinə qarşı mühafizə edən maye ifraz etmələri onların heyrətamiz xüsusiyyətləridir. Bəs bu böyük heyvanlar bədənlərində günəşin təsirlərinə qarşı mühafizə edən “günəş kremini” ifraz etməyi necə düşününmüşlər?