Bekdel testi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Test adını ABŞ karikaturaçısı Elison Bekdeldən almışdır.

Bekdel testi, Bekdel-Uolleys testi və ya Mo qanunu[1] – uydurmada gender bərabərliyinin qorunub-qorunmadığını müəyyən edən test.[2]

Elison Bekdelin 1985-ci ildə aid "Dykes to Watch Out For" adlı komiks-stripindən adını alan bu testin 3 qanunu var:[2]

  1. Əsərdə ən azı iki qadın personaj olmalıdır.
  2. Bu iki qadın personaj bir-biriləri ilə danışmalıdır.
  3. Danışdıqları şey kişi haqqında olmamalıdır.

Bekdel dostu Liz Uolleysdən, Uolleys isə Virciniya Vulfun 1929-cu ilə aid "Birinin sahib olduğu otaq" adlı kitabından ilhamlanmışdır. Bekdelin ən sevdiyi film olan "Marmot günü" filmi də testi keçməmişdir.[3] Komiks-stripin baş personajı Mo Testa olduğundan bu testə Mo qanunu da deyirlər.[1]

Bekdel testi çox vaxt filmlərə tətbiq olunur. Filmlərin Bekdel testini keçib-keçmədiklərini müəyyən edən BechdelTest.com saytına əsasən 1990-2013-cü illərdə 1.615 film bu testi keçə bilməyib. 1970-2013-cü il statistikasına görə isə bu rəqəm 1.794-dür. Testi mükəmməl şəkildə keçən filmlərin sayı 50 %-dən aşağıdır. Lakin 1970-ci illərdən başlayaraq Bekdel testini keçən filmlərin sayında artım müşahidə olunur.[2]

Bekdel testi əsasında Mako Mori testi və Sfinks testi kimi bənzər testlər ortaya çıxmışdır.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 "Bechdel testi". Daima Kadın (türkçə). İstifadə tarixi: 6 aprel 2019. Check date values in: |accessdate= (kömək)
  2. 1 2 3 4 "Bechdel Testi Nedir?". ObicimSinema (türkçe). 28 iyun 2017. İstifadə tarixi: 6 aprel 2019. Check date values in: |accessdate=, |date= (kömək)
  3. "5 Dakikada Bechdel Testi Hakkında Bilmeniz Gerekenler". Filmloverss (türkçə). İstifadə tarixi: 6 aprel 2019. Check date values in: |accessdate= (kömək)

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]