Beringiya bərzəxi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Beringia land bridge-noaagov.gif

Beringiya — Biocoğrafi bölgə olaraq Avrasiyanın şimal-şərqi və Şimali Amerikanın şimal-qərbində yerləşirdi. Hazırki Berinq boğazı, Çukot dəniziBerinq dənizi akvatoriyasının müəyyən hissəsini özündə birləşdirirdi. Üstəlik Çukot yarımadası və Kamçatka (Rusiya), Alyaska ştatının (ABŞ) ərazisini özündə birləşdirirdi. Berinq və ya Beringiya adanı almış tarifdə suya bataraq yenidən üzə çıxan tarixi bərzəx.[1].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Alimlər müəyyənləşdirmişlər ki, Berinq boğazının yerində bərzəx olmuşdur və həmin bərzəx ən azı 8 dəfə üzə çıxaraq suyun dibinə gömülmüşdür. Hər dəfə materiklərin birləşməsi baş verərkən hər iki tərəfə heyvanlar miqrasiya etmişlər.

Ümumiyyətlə götürdükdə iki materikin birləşdiyi bu ərazini heçdə bərzəx adlandırmaq olmaz. Beləki onun şimaldan cənuba eni 2000 km təşkil edirmiş. Beringiya termini bərzəx anlamında ilk dəfə 1937-ci ildə isveç botanik və coğrafiyaçı Erik Hulten tərəfindən işlədilir[2].

Sonuncu dəfə materiklər 10-11 min il öncə ayrılmışdır. Bundan öncə bərzəx 15-18 min il mövcud olmuşdur.

Müasir araşdırmaçıların dediyinə görə Amerika və Asiya arasında bərxəğin tarixi boyu əlaqələr açıq olmuşdur. İki mil il əvvəl isə şimal və cənubdan iri Aysberlər sədd yaradaraq əlaqəni mümkünsüz etmişdir.

Böyük ehtimallar vardirki asiyadan amerikaya köç edənlər əraziyə daha önçə gələnlər idilər.

Bərzəxin itməsinə qədər sibirdə yaşıyan xalqların əcdadları keçidi keçərək Amerikada yeni xalqların meydana gəlməsinə vəsilə olmuşdurlar. HindularPolineziyalılar.

Boğaz formalaşdıqdan sonra isə əlaqələr müəyyən müddətə kəsulmişdir. Bununla belə bir müddət sonra su yolu və buzlarla əlaqə təmin edilmişdir. (Eskimoslar, Aleutlar).

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyаtı[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]