Bern fəvvarələri

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Bern şəhəri öz gözəl fəvvarələri ilə tanınır. Onların içərisində müxtəlif heykəllər ilə bəzədilmiş və XVI əsrdə heykəltəraş Hans Frayburq Ginqin emalaxanasında hazırlanmış fəvvarələrin adlarını qeyd etmək olar.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Artıq XIII əsrdə, Bern şəhəri müxtəlif quyu, fəvvarə, bulaqlar və özəl hovuzların çoxluğu ilə fərqlənirdi. O dövrün səlnamələri bildirirdi ki, insanlar XIV əsrin sonlarında şəhərin 5 fəvvarəsindən su istifadə edirdilər. Bu beş fəvvarədən günümüzə kimi yalnız Ştettbrunnen (Əbədi fəvvarə) qorunub saxlanmışdı (1885-ci ildə fəvvarənin taxta elementləri daşla əvəz olunmuşdur). Ümumiyyətlə şəhərin köhnə fəvvarələri dedikdə, məhz taxta fəvvarələr nəzərdə tutulur. Yalnız 1520-ci ildə Berndə ilk daş fəvvarə yaradılmışdır. 15421546-cı illər arasında mövcud taxta fəvvarələr heykəltəraş Hans Frayburq Ginq tərəfindən tipik Bern üslubunda[1], yəni müxtəlif heykəllərlə və daş materiallarla əvəz edilmişdir. Eyni zamanda yararsız vəziyyətə düşmüş fəvvarələrin təmiri və onların yaxınlığındakı asayişin saxlanılması məqsədilə, şəhərdə xüsusi kontora yaradılmışdı. XVI əsrin fəvvarə və çeşmələri daim yenilənirdi, yaxşı məlumdur ki, məsələn 1712-13-cü illər arasında şəhərin bütün fəvvarələri ümumi yenidənqurma işlərinə məruz qalmışdır.

1890-91-ci illərdə Bern şəhərinin 700-cü ildönümü münasibətilə fəvvarələr ehtiyatla bərpa edilmişdir. 1896-cı ildə Henri Fillip adlı bir çəkməçi Berndə fəvvarələrin saxlanılması üçün bütün sərvətini şəhər bələdiyyəsinə vəsiyyət etmişdir, bu da 1925-ci ildə ümumi yenilənmə işlərinin icra olunmasına böyük yardım olmuşdur.

Fəvvarə sütunları əvvəllər sadə rənglərə boyanmışdı. Hal-hazırda hava təsirinə müqavimət göstərmək üçün sütun və heykəllərdə daha parlaq rənglər istifadə olunur[2].

Fəvvarələrin siyahısı[redaktə | əsas redaktə]

Şəkil Adı Orijinal adı İl Müəllif Yerləşdiyi Küçə/Meydan
Coordinates
Pfeiferbrunnen
Zurnaçı fəvvarəsi Pfeiferbrunnen XVI əsr Hans Ginq Şpitalqasse
46°56′53″ şm. e. 7°26′33″ ş. u.
Schützenbrunnen
Sərrast atıcı fəvvarəsi Schützenbrunnen XVI əsr Hans Ginq Marktqasse
46°56′53″ şm. e. 7°26′47″ ş. u.
Anna-Seiler-Brunnen
Anna Zayler fəvvarəsi Anna Seiler XVI əsr Hans Ginq Marktqasse
46°56′54″ şm. e. 7°26′39″ ş. u.
Zähringerbrunnen
Seringer fəvvarəsi Zähringerbrunnen XVI əsr Hans Hiltbrand Kramqasse
46°56′53″ şm. e. 7°26′57″ ş. u.
Vennerbrunnen
Bayraqdar fəvvarəsi Vennerbrunnen XVI əsr Hans Ginq Rathausplats
46°56′55″ şm. e. 7°27′09″ ş. u.
Simsonbrunnen
Samson fəvvarəsi Simsonbrunnen XVI əsr Hans Ginq Kramqasse
46°56′53″ şm. e. 7°27′01″ ş. u.
Gerechtigkeitsbrunnen
Ədalət fəvvarəsi Gerechtigkeitsbrunnen XVI əsr Hans Ginq Gerehtiqkaytsqasse
46°56′54″ şm. e. 7°27′15″ ş. u.
Läuferbrunnen
Elçi fəvvarəsi Läuferbrunnen XVI əsr Hans Ginq Läuferplatz
46°56′59″ şm. e. 7°27′28″ ş. u.
Mosesbrunnen
Musa fəvvarəsi Mosesbrunnen XVI əsr Hans Ginq Münsterplats
46°56′51″ şm. e. 7°27′02″ ş. u.
Ryfflibrunnen
Riffli fəvvarəsi Ryfflibrunnen XVI əsr Hans Ginq Aarbergerqasse
46°56′59″ şm. e. 7°26′33″ ş. u.
Kindlifresserbrunnen
Uşaqyeyən fəvvarəsi Kindlifresserbrunnen XVI əsr Hans Ginq Kornhausplats
46°56′55″ şm. e. 7°26′51″ ş. u.
Münzbrunnen
Qəpik fəvvarəsi Münzbrunnen 1789-1792 Şvartstorştrasse
Bernabrunnen
Berna fəvvarəsi Berna 1858/1863 Rafael Kristen Federal Saray
46°56′48″ şm. e. 7°26′34″ ş. u.
Welttelegrafen-Denkmal
Welttelegrafen-Denkmal ITU memorial 1922 Giuseppe Romagnoli Helvetiaplats
46°56′38″ şm. e. 7°26′56″ ş. u.
Weltpostdenkmal
Weltpostdenkmal UPU memorial 1909 René de Saint-Marceaux Kleine Schanze
46°56′45″ şm. e. 7°26′25″ ş. u.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Der Brunnenmeister". hrsg=g26.ch.
  2. "Unterhalt der Brunnen" (15. Mai 2009).

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Bern fəvvarələri ilə əlaqəli mediafayllar var.