BrahMos

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
BrahMos
Brahmos imds.jpg"IMDS 2007" hərbi sərgisində nümayiş etdirilən BrahMos raketi
Tipi Qanadlı raket
Gəmi əleyhinə raket
Ölkə
İstismar tarixçəsi
İstismar illəri 2006 – davam edir
İstismar edənlər Hindistan Hindistan
İstehsal tarixçəsi
Konstruktor BrahMos Aerospace Limited
Variantları BrahMos-II
Xüsusiyyətləri
Ağırlığı 3000 kq
2500 kq (havadan atılan variant)
Məsafə Quru/dəniz platformasından atıldıqda - 450 km
Hava platformasından atıldıqda - 400 km
Uzunluğu 8.4 m
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

BrahMos və ya digər adı ilə PJ-10 gəmi, sualtı gəmi, təyyarə və ya qurudan atıla bilən orta mənzilli supersonik qanadlı raketdir.[1] Hal-hazırda dünyanın ən sürətli qanadlı raketi hesab edilir.[2] Rusiya Federasiyasının "NPO Maşinostroyeniya" və Hindistanın "DRDO" şirkətlərinin birgə müəssisəsi olan "BrahMos Aerospace" tərəfindən seriyalı istehsalı təşkil olunur. Bu raket Rusiyanın P-800 "Oniks" qanadlı raketi əsasında konstruksiya olunmuşdur və Rusiya tərəfinin texnoloji dəstəyi ilə istehsal edilir. BrahMos adı raketi istehsal edən ölkələrin ərazisindən axan çayların adından götürülmüşdür. Belə ki, adın birinci hissəsi Hindistan ərazisindən keçən Brahmaputra, ikinci hissəsi isə Rusiya ərazisindən axan Moskva çayından götürülmüşdür.

Hazırda dünyanın ən sürətli qanadlı raketi hesab olunan BrahMosun sürəti 2.8-3 max hesab olunsa da, təkmilləşdirilmiş variantlarda sürət 5 maxa qədər çatır.[3][4][5] Qurudan və gəmidən atılan variantları silahlanmaya qəbul olunsa da, hava və sualtı platformalardan atılacağı nəzərdə tutulan yeni varinatlar sınaq mərhələsini tamamlamaq üzrədir.[6] Hava platformalarından tətbiq olunacaq variant ilk dəfə 2012-ci ildə nümayiş etdirilib. Raketin hipersonik variantı olan BrahMos-II üzərində tamamlama işləri davam edir. Həmin variantın maksimal sürətinin 7-8 maxa çatacağı və 2020-ci ildə sınaq mərhələsinə keçəcəyi gözlənilir.[7] İstehsalçı şirkət raketin sifarişlərindən ümumilikdə 13 milyard ABŞ dolları həcmində gəlir əldə etmək fikrindədir.[8][9]

Hindistanın 2016-cı ildə Raket Texnologiyasına Nəzarət Rejiminə üzv seçilməsindən sonra Hindistan və Rusiya yeni nəsil BrahMos raketlərinin birgə istehsalını planlaşdırır ki, həmin raketlərin də atəş məsafəsinin 600 km üzərində olacağı və mühafizə olunan obyektlərə yüksək dəqiqliklə zərbə endirmək gücündə olacağı gözlənilir.[10][11]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. India Displays Big Missiles at Defense Show. Aviation International News.
  2. "BrahMos air launch completes India’s supersonic cruise missile triad: Five things you need to know". Indian Express. http://indianexpress.com/article/india/brahmos-air-launch-completes-indias-supersonic-cruise-missile-triad-five-things-you-need-to-know-4949540/.
  3. "BRAHMOS- The Record Breaker". BrahMos (12 avqust 2011). 8 aprel 2012 tarixində arxivləşdirilib.
  4. Diplomat, Franz-Stefan Gady, The. "India Test Fires Supersonic Cruise Missile" (en-US). The Diplomat. Arxivləşdirilib: [1] saytından 20 mart 2017 tarixində. https://web.archive.org/web/20170320053552/http://thediplomat.com/2017/03/india-test-fires-supersonic-cruise-missile/.
  5. IANS (5 dekabr 2017). "BrahMos to be upgraded to 'hypersonic' in a decade: Scientist". news (The Economic Times). https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/brahmos-to-be-upgraded-to-hypersonic-in-a-decade-scientist/articleshow/61936082.cms. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2018.
  6. "armed with brahmos, INS Teg inducted into Indian Navy". BrahMos (12 aprel 2012). 7 yanvar 2013 tarixində arxivləşdirilib.
  7. "Russia, India to test-fly hypersonic missiles by 2017: BrahMos chief". The Hindu. 28 iyun 2012. http://www.thehindu.com/sci-tech/science/article3580844.ece?homepage=true. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2018.
  8. Peerzada Abrar,ET Bureau (23 iyul 2010). "BrahMos order book swells to $13 billion – The Economic Times" (fr). Economictimes.indiatimes.com. Arxivləşdirilib: [2] saytından 5 sentyabr 2010 tarixində. https://web.archive.org/web/20100905184200/http://economictimes.indiatimes.com/news/politics/nation/BrahMos-order-book-swells-to-13-billion/articleshow/6477391.cms. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2018.
  9. Peerzada Abrar (1 sentyabr 2010). "BrahMos aims to create $13 billion order book – The Economic Times". Economictimes.indiatimes.com. Arxivləşdirilib: [3] saytından 4 sentyabr 2010 tarixində. https://web.archive.org/web/20100904091729/http://economictimes.indiatimes.com/news/news-by-industry/transportation/airlines-/-aviation/BrahMos-aims-to-create-13-billion-order-book/articleshow/6472407.cms. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2018.
  10. "MTCR benefit: India, Russia to develop 600-km range cruise missiles that can cover entire Pakistan". The Economic Times. 19 oktyabr 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2018.
  11. "BrahMos missile with higher range: This ‘killer’ India-Russia project will scare Pakistan and China". The Financial Express (India). 20 oktyabr 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2018.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda BrahMos ilə əlaqəli mediafayllar var.