Bukarka

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Bukarka
Coenorrhinus pauxillus Germ.
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:İlkağızlılar
Ranqsız:Ecdysozoa
Tip:Buğumayaqlılar
növ: Bukarka
Elmi adı
Coenorrhinus pauxillus Germ.
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı

Bukarka(lat. Coenorrhinus pauxillus Germ.) — Buğumayaqlılar tipinin Sərtqanadlılar dəstəsinin Borulayıcı böcəklər fəsiləsinə aid olan növ.

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Ağac və kol dekorativ bitkilərinin yarpaqlarına, xüsusilə cicəkli bitkilərdən ərik, gavalı ağaclarına və digər bəzək bitkilərinə (katalpa,söyüd, qovaq və s.) 14-22% zərər verir. Böcək imaqo mərhələsində torpaqda qışlayır. Mart-aprel aylarında ağaclarda tumurcuqlar əmələ gələndə qışlama yerlərindən çıxırlar və tumurcuqlarla qidalanırlar. Bu vaxt havanın orta günlük temperatur 12-16oC olur. Müşahidələrimizə əsasən, böcəklər 2-3 ay təbiətdə görünürlər. Abşeronda zərərvericinin yumurta qoyması bitkilərin çiçəkləməsi ilə eyni vaxta düşür. Yumurtalarını (bir ədəd olmaqla) yarpağın alt səthinə, yarpaq damarlarının bitişən yerlərinə qoyur. Ümumiyyətlə bir dişi fərd 100-120-yə qədər yumurta qoya bilir. Yumurtaqoyma 25-30 gün çəkir. Yumurtanın inkişafı isə 8-10 gün davam edir. Yumurtalardan çıxan sürfələr yarpaqların saplaq və damar hissələri ilə qidalanırlar. Qidalanma nəticəsində yarpaqlar sürfə ilə birlikdə yerə tökülürlər. Yarpaqlarla qidalanan sürfələr 30-35 gün müddətində inkişafını başa vurub torpağın 5-6 sm dərinliyinə keçirlər. Sürfələr torpağın altında beşikcik düzəldərək onun içərisində puplaşırlar. Puplaşma iyul ayının ikinci ongünlüyündə başlayır və avqust ayının əvvəllərində qurtarır. Barama içərisində formalaşan böcəklər beşikcikdə də qışlayırlar. Havanın temperaturundan (isti olduqda) asılı olaraq(sentyabr ayında) böcəklər torpaqdan çıxır, qidalanır və sonra havanın temperaturunun soyuması ilə əlaqədar olaraq, torpağın üst hissəsində bitki qalıqları altında gizlənirlər. 3 növ (Macrocentrus linearis Nees., Apanteles fulvipes Nees., Brachymeria intermedia Nees.) entomofaqı aşkar edilmişdir. Təbiətdə böcəklərin uçuşu iyun ayından avqust ayınadək davam edir.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Rusiya, Qafqaz, Türkmənistan, Şərqi Avropa, İran, Türkiyə, Azərbaycan.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • E.F.Səfərova. Abşeronda bəzək bitkilərinə zərərverən cücülər, onların biotənzimlənməsində entomofaqların rolu (Dissertasiya). Bakı, 2013

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]