Cənub balinası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Cənub hamar balinası
Cənub balinası
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Sinif: Məməlilər
Dəstə: Balinakimilər
Yarımdəstə : Bığlı balinalar
Fəsilə: Əsl balinalar
Cins: Eubalaena
Növ: Cənub balinası
Elmi adı
Eubalaena australis (Desmoulins, 1822)
  • Balaena australis Desmoulins, 1822
  • Eubalaena glacialis australis
  • Eubalaena antarctica (Lesson, 1828)
  • Eubalaena antipodarum (Gray, 1843)
  • Eubalaena temminckii (Gray, 1864)
Areal
Cetacea range map Southern Right Whale.png

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
axtar

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Cənub balinası (Cənub hamar balinası) (lat. Eubalaena australis) - Əsl balinalar (Balaenidae). O digər iki növ olan EubalaenaYapon balinasıŞimal hamar balina ilə eyni olması fikiri dolaşırdı.

Görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Ölçülərinin insana olan nisbəti

Balinalar açıq-qəhvəyi və göyütül-qara rəngdə olurlar. Ağ ləkələrə rast gəlinir. Bəzən ağ erkək balalar doğulur (albinos sayılmır). Cənub balinaları 18 metr uzunluğa, 80 ton çəkiyə malik olur. Bir qayda olaraq dişilər erkəklərə nisbətən iri olur. Bütün cənub hamar balinalarında olduğu kimi Cənub balinaları iri kəlləyə mlikdirlər (ümumi uzunluğun ⅓ təşkil edir).

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Cənub balinaları əsasən subarktik və mülayim enliklərdə (Cənub okeanı), bir qayda olaraq 30° və 50°cənub enliklərində yaşayır. Ona əsasən Cənubi Amerika, Afrikanın cənubu, AvstraliyaYeni Zelandiya və kiçik suantarktik adaların sahillərində üzür. Cütləşmə dövrü isti sulara üz tutur. Yayda isə daha cənub sulara qida dalınca üz tuturlar.

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

Southern right whale8.jpg

Ana balina uzun sürən hamiləlikdən sonra qış və ya yazda bala doğulur. Onun uzunluğu 5-6 metr, çəkisi 1000 - 1500 kq təşkil edir. Dişilər əsasən dəniz buxtalarında balalayır. Körpə tez böyüyür (günə 3 sm). Balina balasını 6 ay südlə bəsləyir. Cənub balinaları canlılar arasında ən böyük cinsiyyət üzvünə malikdir. Cinsiyyət üzvünün çəkisi ümumi çəkisinin 2% bərabərdir (bir tona yaxın).

Təhlükə[redaktə | əsas redaktə]

Uzun zaman Şimalatlantik balinaları kimi Cənub balinalarıda kütləvi şəkildə ovlanılırdı. Onların hər şeyə maraq göstərməsi, onları ovçular üçün asan şikara çevirirdi. 1937-ci ildən tətbiq edilən qadağa sayəsində onların sayı bərpa olur. Hal-hazırada dünyada 7000 baş Cənub balinası vardır.

Cənub balinaların görünmə yeri[redaktə | əsas redaktə]

Cənub balinasının skleti

Cənub balinalaın ən çox rast gəlinən ərazisi Valdes yarımadası yaxınlığıdır. Onları katerdən iyun-dekabr ayları ərzində daha yaxşı müşahidə edilir. İyun-noyabr aylarında isə Qərbi Avstraliyada Olbani şəhəri sahilində görünürlər.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • R. R. Reeves, B. S. Stewart, P. J. Clapham, J. A. Powell: See Mammals of the World - a complete Guide to Whales, Dolphins, Seals, Sea Lions and Sea Cows. A&C Black, 2002, ISBN 0-7136-6334-0
  • M. Würtz, N. Repetto: Underwater world: Dolphins and Whales. White Star Guides, 2003, ISBN 88-8095-943-3