Dörd nöqtəli ayıca

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dörd nöqtəli ayıca
0 Écaille chinée - Euplagia quadripunctaria - Havré, Begique (3).JPG
Elmi təsnifat
XƏTA: parentrang parametrlərini doldurmaq lazımdır.
???:
Dörd nöqtəli ayıca
Beynəlxalq elmi adı

Dördnöqtəli ayıca (lat. Collimorpha dominula) — pulcuqluqanadlılar dəstəsinin ayıcalar fəsiləsinə aid kəpənək növü.[1]

Qısa məlumat[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qanadları açılmış halda 50-52 mm uzunluğa malikdir. Ön qanadının uzunluğu 27-29 mm arasında dəyişir. Ön qanadları tünd qəhvəyi qara, yaşılımtıl rəngə çalır. Üzərində "v" şəklində sarımtıl ağ zolaq var. Arxa qanadları bir qədər açıq qırmızı rəngdədir. Qanadın yuxarı xarici kənarında uzunsov qara ləkə, altda isə qanadın ortasınada iki yumru qara rəngli ləkə mövcuddur. Sinə üzərində uzun qara zolaq keçir. Qarın nahiyəsi açıq qırmızıdır. Buğumlar üzərində kiçik qara rəngli nöqtələr mövcuddur. Kəpənəyi iyul və avqustda uçur. Tırtılı aprel, may, sentyabr, oktyabrda, bağayarpağı, inciyarpaq, yonca, naz və fıstıq üzərində yaşayır.[2] [3]

Yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Avropanın orta cənubu, Qafqaz, Kiçik və Orta Asiyada müşahidə edilirlər. Azərbaycanda isə Şamaxı-Qobustan, Şəki-Zaqatala, Lənkəran və Dağlıq Qarabağ təbii rayonlarında yayılmışdır.

Xüsusi ilə ön dağlıq və dağ meşələrinin tala ərazilərində yerləşən kolluqlarda müşahidə edilirlər.[4]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yaşadığı biotopların əkin üçün istifadə olunması, bu ərazilərdə kimyəvi gübrələrdən, insektisidlərdən istifadə olunması, mal qaranın otarıkması, həvəskar kolleksiyaçılar tərəfindən toplanması.

Qorunması üçün qəbul olunmuş tədbirlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Rusiya Federasiyasının Qırmızı kitabına daxil edilmişdir[5]. Azərbaycanda heç bir tədbir görülməyib.

Qorunması üçün məsləhət görülən tədbirlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yaşayış yerlərində yasaqlıq təşkil etmək, biologiyasını ətraflı öyrənmək, süni surətdə artıraraq təbiətə buraxmaq lazımdır.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Azərbaycanın Qırmızı Kitabı, II Cild, Bakı, 2013.
  2. "Butterfly Conservation: Saving butterflies, moths and our environment". 2022-09-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-09-13.
  3. Azərbaycanın Qırmızı Kitabı, II Cild, Bakı, 2013.
  4. Ламперт К., Холодковский Н. Атлас Бабочек и гусениц Европы и отчасти Русско-Азиатских владений. С. Петербург, изд. А.Ф.Деврiена, 1913, с. 357 – 358.
  5. "Время медведиц - Центрально-Черноземный государственный заповедник имени профессора В.В. Алехина". 2021-11-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-14.

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Azərbaycanın Qırmızı Kitabı, II Cild, Bakı, 2013.
  2. Ламперт К., Холодковский Н. Атлас Бабочек и гусениц Европы и отчасти Русско-Азиатских владений. С. Петербург, изд. А.Ф.Деврiена, 1913, с. 357 – 358.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]