Dəfnəyarpaqlı söyüd

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Salix pentandra
Salix pentandra
Salix pentandra0.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Dillenid
Sıra:Söyüdçiçəklilər
Fəsilə:Söyüdkimilər
Cins:Söyüd
Növ: Salix pentandra
Elmi adı
Salix pentandra
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ITIS  
NCBI  
EOL  
GRIN  
IPNI 
TPL 

Salix pentandra (lat. Salix pentandra) — söyüdkimilər fəsiləsinin söyüd cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Avrasiyanın meşə və çöl zonalarını əhatə edir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 16 m-dək (bəzən 3- 5 m), gövdəsinin diametri 75 sm olan yumurtavari çətirli ağac və ya şaxələnmiş kiçik koldur. Cavan budaqları yapışqanlıdır, illik budaqları qara-qonur və ya sarımtıl rəngli, çılpaq və parlaqdır. Qoca gövdələrinin qabağı boz və ya tünd qonur, yarıqlı və pulcuqludur. Tumurcuqları yumurtavari, əyilmiş, hər iki tərəfi qonur, parlaqdır. Yalançı zoğları uzunsov və ya enli-yumurtavari, vəzicikli dişli, tez töküləndir. Yarpaqları möhkəm, dərili, üstü tünd yaşıl, parlaq, alt tərəfi açıq, yumurtavari-uzunsovdan enli-lansetvari, uzunluğu 5-13 sm, eni 2-4 sm, bünövrəsi küt, ucu iti, tamam çılpaqdır. Saplağı çılpaq, uzunluğu 0,2-1,4 sm-dir. Erkək sırğaları silindirik, uzunluğu 2-7 sm, diametri 1-1,5 sm, çox sıx çiçəklidir. Dişi çiçəklərin uzunluğu 1-6 sm, diametri 0,8 sm, sallaq, uzun, çılpaq ayaqlarda yerləşir. Erkəkcikləri 5, bəzən 2-4 və ya 12-24, 2 ballıqlı, dişi çiçəklərdə ballıq tək ola bilər. Yumurtalığı yaşıl, çılpaq, yumurtavari-konusvari, qısa ayaqcıqda, qısa, qalın sütuncuqluqdur. Meyvəsi-çılpaq, parlaq, uzunluğu 7 mm-dək olan qutucuqdur. Çiçəklənməsi maydan iyuladək, yarpaqlar açıldıqda baş verir. Meyvə iyulda, oktyabrda yetişir, qışda da ağacın üzərində qalır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Soyuğa davamlıdır. Torflu və otlu bataqlıqlarda, nəmişli çəmənlik və meşələrdə, vadilərdə bitir. Dağlarda meşənin yuxarı sərhəddində dəniz səviyyəsindən 2000 – 2500 m hündürlüyə qalxır.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Kiçik Qafqazda təbii halda rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Dekorativ görünüşə malikdir. Çay kənarlarında rütubətli ərazilərin yaşıllaşdırılmasında istifadə edilir. Yarpaqlarından ağrı götürücü vasitə kimi və tərləmədə istifadə edilir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov. "Azərbaycan dendroflorasi", V cild, Bakı: "Elm", 2019, 370 səh.