Dəmir (II) oksid

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dəmir (II) oksid
Iron(II) oxide.jpg
Ümumi
Kimyəvi formulu FeO
Molyar kütlə 71,844 q/mol
Fiziki xassələri
Sıxlıq 5,745 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi 1377 °S
Qaynama nöqtəsi 3414 °S
Təsnifatı
CAS-da qeyd. nöm. 1345-25-1
PubChem
SMILES [Fe]=O
ChEBI 50820
ChemSpider


Dəmir (II) oksidi - dəmir (II) və oksigenin mürəkkəb qeyri-üzvi birləşməsidir. Təbiətdə vüstit mineralı kimi mövcuddur.

Fiziki xassələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dəmir (II) oksid – qara rəngdə bərk birləşmədir. Yalnız yüksək temperaturda sabit vəziyyətdə olur.

Alınması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dəmir (III) oksidin hydrogen ilə reduksiyaedici reaksiyası zamanı almaq olar: Fe2O3 + 3H2 → 2FeO + 3H2O

Dəmir (III) oksidin dəm qazı ilə reduksiyaedici reaksiyası zamanı:

Fe2O3 + CO → 2FeO + CO2

Dəmir(III) oksidin dəmir ilə reaksiyası zamanı:

Fe2O3 + Fe → 3FeO

Dəmirin oksigenlə aşağı təzyiq altında qızdırılması zamanı:

2Fe + O2 → 2FeO

Dəmir oksalatın vakuumda parçalanması zamanı:

FeC2O4 →t FeO + CO↑ + CO2

Kimyəvi xassələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dəmir (II) oksid reaksiya zamanı əsası xassələr görsədir. Suda həll olunmur, oksidləşməyən turşularda asanlıqla həll olunur: FeO + 2HCl → FeCl2 + H2O

Reduksiyaedici xassələr görsədir:

FeO + 4HNO3 → NO2 + Fe(NO3)3 + 2H2O

Dəmir(II) oksidin oksigenlə oksidləşmə reaksiyası:

4FeO + 3O2 → 2Fe2O3

Natriun hidroksidlə birgə əriməsı reaksiyası

FeO + 4NaOH →Na4FeO3 + 2H2O

Oksigenlə reaksiyası: 4FeO + 2nH2O + O2 → 2(Fe2O3 ⋅ nH2O)

6FeO + O2 →300−500 0C 2Fe3O4

Hidrogen sulfid ilə reaksiyası:

FeO + H2S →500 0C FeS + H2O

Tətbiqi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Keramika və mineral boyaların tərkib hissəsi kimi istifadə olunur. E172 nömrəsi altında qida rəngi kimi qida sənayesində geniş istifadə olunur.

Toksikliyi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dəmir (II) oksidi zəhərli deyil. Buna baxmayaraq, dəmir (II) oksidin aerozollarına (toz, tüstü) uzun müddət məruz qaldıqdan sonra ağciyərlərdə çökür və pnevmokoniozun bir növü olan sideroza səbəb olur.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Волков А. И., Жарский И. М. Большой химический справочник. Современная школа, 2005. — 608 с.
  • Лидин Р. А. Справочник школьника. Химия. — М: 2003.