Dağ ayıdöşəyi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Dağ ayıdöşəyi - (lat. Oreopteris limbosperma (All.) Holub et Pouzar.) - Telipteriskimilər – (Thelypteridacaea Pichi Sermolli.) fəsiləsinə aid bitki növüdür.[1]

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Məlumat azlığı” kateqoriyasın aiddir – DD. Azərbaycanın nadir növüdür. [2]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik bitkidir. Kökümsovu qalın, qısa və şaqulidir. Yarpaqları qısa saplaqlı, uzunsov-lansetvari, qaidədə daralan, kənarları bütöv və ya əyri-üyrüdür; birinci sıranın seqmentləri lansetşəkillidir, ucu itiləşmiş, uzanmış dilciklərə bölünmüşdür. Soruslar meyvə verən damarların təpə hissəsində yerləşir. Sporlar qonur rəngdə, böyrəkşəkilli-oval, kənarları xırda daraqvaridir; örtükləri tez tökülən və vəzilidir.[3] [4]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Sporların yetişmə dövrü iyul-sentyabr aylarına təsadüf edir. Mezofitdir. Aşağı dağ qurşağından yuxarı dağ qurşağına kimi,kölgəli, yarpaqlı ağac meşələrində bitir. [3] [5]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Kiçik Qafqazın şimal rayonları (Murovdağ ərazisində meşələrdə az rast gəlinir). [3] [4] [6]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Antropogen amillərin təsirinə məruz qalır.

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyalarının nəzarətə götürülməsi və mütəmadi monitorinqlərin aparılması vacibdir.

Sinonimlər[redaktə | əsas redaktə]

Dryopteris limbosperma (All.) Bech.

Dryopteris oreopteris (Ehrh.) Maxon

Lastrea limbosperma (All.) Ching

Lastrea limbosperma (All.) Holub

Lastrea limbosperma (All.) Heywood

Thelypteris limbosperma (All.) H.P. Fuchs

Thelypteris oreopteris (Ehrh.) Sloss.

Polypodium limbospermum All.

Polypodium oreopteris Ehrh.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri. II nəşr. Bakı-2013.
  2. http://redbook.az/?options=project&id=Da%C4%9F%20ay%C4%B1d%C3%B6%C5%9F%C9%99yi
  3. 1 2 3 Флора Азербайджана, 1950
  4. 1 2 Əsgərov A.M., 2005
  5. Аскеров А.М., 2001
  6. Əsgərov A.M., V.N. Kərimov, 2013