Dağ köpәkdili

Dağ köpәkdili
Dağ köpәkdili
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Klad: Asteridlər Klad: Lamidlər Dəstə: Göyzabançiçəklilər Fəsilə: Göyzabankimilər Yarımfəsilə: Köpəkdilikimilər Triba: Köpəkdilikimilər Yarımtriba: Köpəkdilikimilər Cins: Köpəkdili Növ: Dağ köpәkdili
Beynəlxalq elmi adı
	Cynoglossum montanum L., 1753;
NCBI	909314

Dağ köpәkdili (lat. Cynoglossum montanum) — bitkilər aləminin göyzabançiçəklilər dəstəsinin göyzabankimilər fəsiləsinin köpəkdili cinsinə aid bitki növü.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 30-70 sm, gövdəsi düz, yaxşı görünən uzununa xətləri vardır, seyrək tüklü, yuxarı hissədə nazik budaqlanan ikiillik ot bitkisidir. Kökü üfüqi yerləşmiş və aşağıya doğru güclü budaqlanmış, yuxarı hissədə qurumuş kökətrafı yarpaqlarının qalığı vardır. Kökətrafı yarpaqları uzun saplaqda yerləşmiş, uzunsov-ellipsvari, uzunluğu (saplaqla birgə) 5-10 sm, aşağı gövdə yarpaqları uzunsov, saplağa daralmış, yuxarıdakılar isə oturaq, uzunsov-neştərvaridir, qısa sivriləşmişdir;yarpaq ayası nazik, incə, üst tərəfdən çılpaq, alt tərəfdən səpələnmiş nahamar tüklüdür. Qıvrımları çiçək qrupunda seyrəkçiçəklidir, aşağı hissədə 1-2 ədəd yarpaqcıqlarladır. Çiçək saplağı qısadır, əyiləndir. Tac qırmızımtıl-bənövşəyi rəngdədir, qıfşəkillidir. Fındıqlarının uzunluğu 5–7 mm, arxa tərəfdən basılmış, demək olar ki, yastıdır, yumurtaşəkillidir, üst səthi bütünlüklə uzunluğu 1 mm olan, qısa lövbərli tikanlarla eyni qaydada sıx örtülmüşdür. İyun ayında çiçəkləyir, iyul ayında meyvə verir.

Azərbaycanda yayılması

Samur-Şabran ovalığı, BQ qərb, Lənkəran dağ. Ovalıqdan orta dağ qurşağına qədər.

Yaşayış mühiti

Meşələrdə və qaranlıq yaş yerlərdə rast gəlinir.

Təsərrüfat əhəmiyyəti

Balverən və tozcuqverən bitkidir.

Sinonimləri

Heterotipik sinonimləri

Cynoglossum germanicum var. hungaricum (Simonk.) Brand
Cynoglossum hungaricum Simonk.
Cynoglossum montanum subsp. extraeuropaeum Brand
Cynoglossum montanum var. latifolium Brand
Cynoglossum montanum subsp. linnaeanum Brand
Cynoglossum montanum var. parviflorum Hayek
Cynoglossum montanum var. parvifolium (K.Koch) Brand
Cynoglossum nebrodense subsp. tenorei Guss. ex Nyman
Cynoglossum officinale subsp. rotatum (Velen.) Peev
Cynoglossum officinale var. villosum Ten.
Cynoglossum parvifolium K.Koch
Cynoglossum rotatum Velen.
Cynoglossum virens L.
Cynoglossum virens Schreb.
Cynoglossum virginicum J.F.Gmel.

İstinadlar

Həmçinin bax