Zubr

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Dağ kəli səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Zubr
Wisent.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Məməlilər
İnfrasinif: Plasentalılar
Dəstə: Cütdırnaqlılar
Yarımdəstə : Gövşəyən
Fəsilə: Boşbuynuzlular
Yarımfəsilə: Öküzlər
Cins: Bizon
Növ: Dağ kəli
Elmi adı
Bison bonasus (Linnaeus, 1758)
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 VU.svgen:Vulnerable species
Həssas növlər
Vulnerable (IUCN 3.1) Vulnerable???

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS 183836
MBMM 9902

Zubr[1] və ya Avropa bizonu (lat. Bison bonasus) — boşbuynuzlular fəsiləsindən məməli növü.

Erkəklərin bədəninin uzunluğu 3,5 m-dək, süysününün hündürlüyü 1,6—1,9 m, kütləsi 700—900 kq (bəzən 1,2 t) olur. Dişiləri kiçikdir (kütləsi 400—600 kq). Rəngi müxtəlif çalarlı qonurdur. Peysərində və boynunun aşağı hissəsindəki uzun tüklər çətir, saqqal və döşünün aşağısında saçaq əmələ gətirir. Quyruğu qısadır; ucunda uzun və yumşaq fırça var. Dişilər cinsi yetkinliyə 3—4 illiyində, erkəklər isə bir qədər tez çatır. İldə bir buzov doğur. Zubr qışda söyud, qovaq və s. ağacların qabığını, həmçinin ağac və kolların zoğtumurcuqlarını, yayda isə ot və yarpaq yeyir. Sürü ilə yaşayır.

Tarixi dövr ərzində zubr Mərkəzi Avropa meşələrində və Rusiyanın Avropa hissəsinin qərbində yayılmışdır. XX əsrədək vəhşi zubrlar yalnız Rusiyada 2 yarımnövü — Belovejskaya puşşada (100 baş təmizqanlı dağ kəli) düzənlik, Belovejsk zubru və Şimal-Qərbi Qafqazın dağ meşələrində dağ, Qafqaz zubru qalmışdı. Qafqaz zubrunun erkəyi ilə Belovejsk zubrunun dişisindən Qafqaz—Belovejsk zubru alınmışdır. Zubrların sayını bərpa etmək məqsədi ilə xüsusi məntəqələr yaradılmışdır. 25 ölkədə, o çümlədən ABŞ və Kanadada yetişdirilir. Rusiyada Okaboyu-Terras və Oka (Rusiya Federasiyasının Ryazan vilayəti) qoruqlarında, Polşada zubr yetişdirilməsi daha müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir. Artıq Belovejskaya puşşada, Karpatda və Qafqazda vəhşi zubrların yeni sürüləri yaradılmışdır.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti (az.). Elm nəşriyyatı. 2021. səh. 719. ISBN 978-9952-523-37-9. zubr