Damokl qılıncı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Damokl qılıncı

Damokl qılıncı — Qədim yunan mifologiyasının bu günə qədər gəlmiş lətifə xarakterli əfsanələrindən biri. Tavromeniyalı Timeyin (e.ə. 356 - e.ə. 260) itirilmiş sayılan Siciliya tarixinə dair kitabında qeyd edilir.

Qədim yunan əfsanəsinə görə, e.ə. IV əsrSirakuza hökmdarı kral Dionisi idi. O, sadə bir ailədə böyüməsinə baxmayaraq cəsarəti və hiyləgərliyi ilə məşhur idi. Kartaca ilə apardığı döyüşlərdən sonra Sirakuza o dövrün ən güclü dövlətlərindən birinə çevrilmişdi. Üzdə xalqın tərəfini saxlayan bu hiyləgər hökmdar qəddarlığı ilə də tanınırdı.

Dionisinin Damokl adlı bir təlxəyi var idi. Damokl hər gün Dionisiyə kralların sürdüyü zövq-səfadan danışır, eyhamlarla onu cana doyururdu. Bir gün Dionisi: "İstəyirəm ki, sən də krallığın səfasını görəsən." — deyərək taxtını ona verdi. Damokl sevinərək taxtda oturdu. Bu vaxt taxtın üzərində tavandan at tükündən asılmış bir qılınc gördü. Qılınc hər an onun başına düşə bilərdi. Odur ki, Damokl o gün taxtda necə oturduğunu bilmədi.

"Damokl qılıncı" bu gün "təhdid", "təhlükə" mənasında da istifadə olunur.

Siseronun da "Tuskulan söhbətlərində" də bu hekayəyə rast gəlmək olar. O bunu siciliyalı Diodorun kitabında oxuya bilərdi. Şair Horatsi də bu hekayəni xatırladır.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • The Sword of Damocles
  • The Sword of Damocles
  • Цыбульник Ю. С. Крылатые латинские выражения. — М.: ООО «Издательство АСТ», 2003. — С. 73—74. — 830 с. — 5000 экз. — ISBN 5-17-016376-2.
  • Мищенко Ф. Г.(ru) (1890—1907). "Дамокл" . Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб..
  • Гораций Оды, Книга III, 1, 17—18 // Буколики. Георгики. Энеида (Вергилий); Оды. Эподы. Сатиры. Послания. Наука поэзии (Гораций). — М.:: НФ: "Пушкинская библиотека": АСТ, 2005. — С. 517. — 908 с. — (Золотой фонд мировой классики). — 5000 экз. — ISBN 5-94643-118-8.
  • Герцен А. И. Ч. 4. // Былое и думы. — М.:: Дет. лит., 1973. — С. 417.