Darevski gürzəsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Darevski gürzəsi
Darevski gürzəsi
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstə: Pulcuqlular
Yarımdəstə : İlanlar
Fəsilə: Gürzələr
Yarımfəsilə: Gürzələr
Cins: Əsl gürzələr
Növ: Darevski gürzəsi
Elmi adı
Vipera darevskii Darevskij, 1956
Areal
Vipera darevskii distribution.png

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Darevski gürzəsi (lat. Vipera darevskii) — Gürzələr fəsiləsinə daxil olan ilan növü. Dişilər erkəklərdən iri olur. Dişilər 40 sm, erkəklər isə 25 sm olur. İlan öz adını İlya Sergeyeviç Darevskinin adında götürmüşdür. İlk dəfə Ermənistanda aşkarlanmışdır.

Xariçi görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Erkəklərin quyruğu 39-43 sm, dişilərdə isə 45-50 sm olur. Başı iri sonucu isə yumrudur. Gürzələrin rəngi sarı-boz və ya sarı-qəhvəyi olur. Bədənində ziqzaqvari zolaq keçir. Balalar növə xass rəngə malik olurlar.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Onlar Ermənistanın şimal-qərb hissəsində subalp və alp qurşağında yayımışlar. Hündürlüyü 2600–3000 m olan ərazilərdə rast gəlinir[1]. Bu yaxınlarda Türkiyəin şimal-şərqində Zəkəriyə kəndində bu ilanların nümayəndələri aşkarlanmış[2][3].[4][5]. Bundan əlavə Artvin ərazisində də aşkarlanmışdır.

Zəhərinin təsiri[redaktə | əsas redaktə]

Darevski gürzəsi zəhərli ilanlara daxildir. Onların zəhərləri insan və heyvanlar üçün təhlükəlidir. Zəhər daxili orqanlarda qanaxma yaradır və ölümə səbəb olur.

Qidalanması və qorunması[redaktə | əsas redaktə]

Darevski gürzəsi əsasən Qayalıq kərtənkələləri, gəmiricilər və çəyirtkələrlə qidalanırlar. Bu növ çox nadir hallarda gözə dəyir və sayları azalmaqdadır. Bu səbəndə Beyməlxalq Qırmızı Kitaba daxil edilmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Darevski gürzəsi — Vipera darevskii
  2. Geniez F., Tenynie A. 2005. Discovery of a population of the critically endangered Vipera darevskii Vedmederja, Orlov & Tuniyev, 1986 in Turkey, with new elements of the indentification (Reptilia, Squamata, Viperidae) // Herpetozoa. Vol. 18 No 3/4 p. 1-9.
  3. McDiarmid RW, Campbell JA, Touré T. 1999. Snake Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, vol. 1. Herpetologists' League. 511 pp. ISBN 1-893777-00-6 (series). ISBN 1-893777-01-4 (volume).
  4. Avci A., Ilgaz C., Baran I., Yusuf Kumlutas Y., 2009. Contribution to the distibution and morphology of Pelias darevskii (Vedmederja, Orlov & Tuniyev, 1986) (Reptilia: Squamata: Viperidae) in Northern Anatolia // Russ. J. Herpetol. Vol. 16
  5. Mallow D, Ludwig D, Nilson G. 2003. True Vipers: Natural History and Toxinology of Old World Vipers. Krieger Publishing Company, Malabar, Florida. 359 pp. ISBN 0-89464-877-2.