Edmontoniya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
† Edmontoniya
Edmontoniya
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstəüstü: Dinozavrlar
Dəstə: Ornithischia
Yarımdəstə : Tireоfоrlar
İnfradəstə: Ankylosauria
Fəsilə: Nоdоzаvrid
Cins: Edmontonia
Elmi adı
Edmontonia Sternberg, 1928
Növləri
  • E. longiceps
  • E. rugosidens
  • E. australis

Edmontoniya (lat. Edmontonia) — Pansir dinozavları cinsinə, Nodozavrid fəsiləsinə aid Təbaşir dövrü yaşamış canlı. Onlara ilk dəfə KanadaABŞ ərazilərində aşkarlanmışdır. Kərtənkələ öz adını Edmontoniya formasiya dovrünün şərəfinə adlandırılmışdır. İlk dəfə onların qalıqlarına Kanadanın Alberta vilayəti ərazisində aşkarlanmışdır[1].

Görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Şəkili

Edmontoniya ot yeyən canlı olmuşdur. Onlar 2 metr hündürlüyə və 7 metr uzunluğa malik olmuşdur. Bel nahiyəsində iri qabarıqlar mövcud olub. Onlar kərtənkələrərə daxil edilir[2].

Açılışı və növləri[redaktə | əsas redaktə]

Edmontoniya

E. longiceps növü ilk dəfə 1924-ci ildə Paterson tərəfindən Morrin kəndi yaxınlığında aşkarlayır. Adı isə 1928-ci ildə Çarlz Sternberq tərəfindən qoyulur. Bu tapıntı NMC 8531 skletin bir hissəsini təşkil edir.

Bir müddət sonra isə qeoloji Aquya formasiyasında 1930-cı ildə digər tapıntı aşkarlanır. E. rugosidens növü adı verilir. Kəllə quruluşunun fərqliyi səbəbindən Robert Bakker bu tapıntını Chassternbergia yarımcinsinə (Sternberqin şərəfinə) daxil edir[3][4].

Üçüncü məlum növ — E. australis adlarnır və yalnız boyun nahiyəsi aşkarlanmışdır[5], hazırda isə Glyptodontopelta sinonimi hesab edilir(Burns, 2008)[6].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Edmontoniya
  2. "Edmontonia." In: Dodson, Peter & Britt, Brooks & Carpenter, Kenneth & Forster, Catherine A. & Gillette, David D. & Norell, Mark A. & Olshevsky, George & Parrish, J. Michael & Weishampel, David B. The Age of Dinosaurs. Publications International, LTD. p. 141. ISBN 0-7853-0443-6.
  3. Bakker, R.T. (1988). Review of the Late Cretaceous nodosauroid Dinosauria: Denversaurus schlessmani, a new armor-plated dinosaur from the Latest Cretaceous of South Dakota, the last survivor of the nodosaurians, with comments on Stegosaur-Nodosaur relationships. Hunteria 1(3):1-23.(1988).
  4. Carpenter K. (2001). "Phylogenetic analysis of the Ankylosauria", in Carpenter, Kenneth (ed.): The Armored Dinosaurs. Indiana University Press, 455–484. ISBN 0-253-33964-2.
  5. Ford, T.L. (2000). A review of ankylosaur osteoderms from New Mexico and a preliminary review of ankylosaur armor. In: Lucas, S.G., and Heckert, A.B. (eds.). Dinosaurs of New Mexico. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin 17:157-176.
  6. Michael E. Burns and Robert M. Sullivan (2011). "A new ankylosaurid from the Upper Cretaceous Kirtland Formation, San Juan Basin, with comments on the diversity of ankylosaurids in New Mexico". Fossil Record 3. New Mexico Museum of Natural History and Science, Bulletin 53: 169—178.