Ehsan xan Kəngərli

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
EHSAN XAN KƏNGƏRLİ
Ehsan Xan Kəlbəli Xan oğlu Kəngərli
EHSAN XAN KƏNGƏRLİ
bəy, general-mayor
1920 — 1928
 
Dini: Şiə İslam
Doğum tarixi: 1789(1789-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Naxçıvan
Vəfat tarixi: 1846(1846-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Naxçıvan
Sülalə: Naxçıvanskilər
Atası: Kəlbəli Xan
Həyat yoldaşı:
Uşaqları: oğlanları: İsmayıl Xan Naxçıvanski, Kalbalı Xan Naxçıvanski
,
qızları: Qönçəbəyim
,

Ehsan xan Kəngərli və ya Ehsan xan Naxçıvanski (1789-1846) – Çar-Rus ordusunda general-mayor, Naxçıvanın sonuncu xanı Kəlbəli xan Kəngərlinin oğlu, tam süvari qoşunu generalı İsmayıl xan Naxçıvanskinin, Kəlbəli xan NaxçıvanskininQönçəbəyimin atası. Naxçıvanski soyadından istifadə etmiş ilk Kəngərli nümayəndəsi.

Hərbi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Ehsan xan Kəngərli 1826–1828-ci illər Rusiya–İran müharibəsi zamanı Abbasabad qalası qarnizonunun hərbi rəislərindən biri, İran ordusunda sərhəngi (polkovnik) olmuşdur. Sonradan o, rusların tərəfinə keçmiş və qalanın alınmasında onlara kömək göstərmişdir. Tarixi mənbələrə görə, Ehsan xan Kəngərli naxçıvanlılardan və ruslardan ibarət on minlik qoşuna başçılıq etmişdir.

Azərbaycanın şimalı Rusiyaya birləşdirildikdən sonra general-mayor rütbəsi alan Ehsan xan Kəngərli İrəvanNaxçıvan xanlıqlarının, Ordubad dairəsinin səlahiyyətli nümayəndəsi kimi Türkmənçay müqaviləsini (1828) imzalamış, xanlıq ləğv edildikdən sonra Naxçıvan əyalətinin ilk naibi təyin olunmuşdur. Ehsan xan abadlıq, quruculuq işlərinə, dünyəvi təhsilə böyük diqqət yetirirdi. Çeşməbasar kəndində çeşmələr qazdırmış, Ərəzin kəndinin yaxınlığındakı təpədən keçən tunel vasitəsilə Nehrəm kəndinə su gətirtmiş, Naxçıvanda ilk rus-tatar (Azərbaycan) qəza məktəbi açdırmışdı.

1840-cı ildə süvari dəstəsinə başçılıq etmək şərti ilə naiblikdən imtina etmişdir. Sonralar Krım müharibəsində (1853–1956) də şücaətlə vuruşmuşdur. "Müqəddəs Georgi" ordeni ilə təltif edilmişdir. Abbasqulu ağa Bakıxanov və Aleksandr Qriboyedov İrana gedərkən Ehsan xan Kəngərlinin Xan dikindəki sarayında qonaq olmuşlar. A.S. Qriboyedov "İrəvan yürüşü" yol qeydlərində bu barədə bəhs etmişdir. Ehsan xan Kəngərlinin adı Kremlin Georgi salonunda qızılı hərflərlə yazılmışdır.

Naxçıvanskilər[redaktə | əsas redaktə]

Kəlbəli xan Kəngərli
 
 
Ehsan xan Kəngərli
(1789—1846)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ismail Khan Nakhchivanskiy.jpg
İsmayıl xan
Naxçıvanski

(1819—1909)
Kelb Ali Khan Nakhichevanski.jpg
Kəlbəli xan
Naxçıvanski

(1824—1883)
Gonchabeyim.jpg
Qönçəbəyim
(1827—?)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Şəkil yoxdur-kişi.svg
Ehsan xan
Naxçıvanski

(1855 — 1894)
 
Şəkil yoxdur-kişi.svg
Cəfərqulu xan
Naxçıvanski

(1859—1929)
Khan Nakhichevanski.jpg
Hüseyn xan
Naxçıvanski

(1858-1919)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kelbali Khan Nakhchivanskiy.jpg
Kəlbəli Xan
Naxçıvanski

(1891—1931)
Jamshid.jpg
Cəmşid
Naxçıvanski

(1895—1938)


Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]