Ekzoplanet
Ekzoplanet (q.yun. εξω, exo — kənarda) və ya günəşdənkənar planet — Günəş sistemindən kənarda ulduz ətrafında fırlanan planet. Bu ulduzlar Günəşdən uzaqda - 4,22 işıq ili məsafəsində yerləşir. Ona görə də onları kəşf etmək mümkün olmurdu. Məsələ 1980-ci illərdə həll edilməyə başlandı[1]. Onlar elmi metodların təkmilləşməsi nəticəsində aşkar olundu.
Başqa günəş sistemində planetlər varki,onlar yaşama uyğundurlar. Bu planetlər "ekzo planet"-lər adlanılır,çünki bunların yaşamaya uyğun olan tərzlər yer kürəsinə uyğun gəlir.Amma Yer planeti kimi yaşamı tam təmin etmirlər.Bu planetlər bizdən bir neçə on,yüz vəya min işıq ili məsafəsində yerləşir.
NASA kosmik agentliyinin əməkdaşları, yaxın min ildə insanların başqa planetlərin kolonozizasiya prosesini aydınlaşdırmaq idi. Beləki onlar "yaşama uyğun olan planetləri" (circumstellar habitable zone) təyin edirlər. Belə planetlərin bizlərə ən yaxın məsafədə olanları ətrafında araşdırma aparırlar.
1.Günəş sisteminin yaşayışa uyğun olan Planeti Yer kürəsi.
Bu bizim doğma planetimizdir. Heç bir halda biz bu planetdən ayrılmaq istəməzdik.Yer kürəsində yaşayış üçün lazım olan bütün maddələr və elementlər var.
Zamanla yer kürəsidə yaşama yararsız hala gələcək.Belə ki,Günəşin sönməsi və zamanla atmosfer qatının zədələnməsi bizim planetimizi yaşayışa uyğun olmayan planetə gətirib çıxardacaq.
2.Mars Planeti
Günəş sistemində 4-cü olan bu Planet insanların daim marağında olub.Beləki bu planet özündə müxtəlif sirrləri gizlədir.Planetin özünün atmosferi var və bu atmosfer Kosmosdan gələn Şüaları udur.Mars-da hərarət elədə isti deyil.
Bu planetdə təzyiq həddindən artıq çoxdur.Planetdə az miqdarda oksigen var.Bu planetdə yaşamaq üçün xüsusi skafandrda vəya ətraf mühitdən sıx qapalı olan bir objectin içində olmalısınız. PLanetdə buz halında az miqdar su var. Buda qütblərdə təsadüf edilir.
3. Gliese 581D planeti
Bu planet Tərəzi bürcündə Gliese 581 planetar sistemdə yerləşir.Yerdən 20 işıq ili məsafəsində yerləşir.Planet yerdən 2 dəfə böyükdür. PLanetin günəşi Gliese-di və o qırmzı karlikdi.Planet öz Günəşinə yaxın olduöu üçün burada hərarət sıfır dərəcədən biraz yuxarıdır.
Planetin üzərində zəlzələlər hökm sürür.
4. HD 85512B planeti
Bu planetdə bəlkədə həyat var.Planetdə hərarət 25 dərəcədir.Planet öz günəşinə çox yaxındır.Planetin günəşi bizim günəşdən 8 dəfə zəifdir.
Planet Parus sistemində yerləşir və bizdən 36 işıq ili məsafəsindədir.
5.Kepler 22b planeti
Bizdən çox uzaqda yerləşir bu planet.620 işıq ili məsafəsində.Planet Neptun ölçüsündədir və plametdə okean hökm sürür.Yaşam ehtimalı çox yüksəkdir.Planetdə orta hərarət 30-35 Dərəcədir.
6.Gliese 667cc planeti. Ortalama hesablamalara görə hərarət orada mənfi 27 dərəcədir.Əgər Atmosfer olsa müsbət 27 dərəcə olacaq.
7.Gliese 581g planeti
Bu planet Gliese 581 sistemində yerləşir. Bu planetin atmosferi var. Planetin xüsusi bir özəliyi varki,burada geçə və gündüz yoxdur. Planetin işıqlanan tərəfi 71 dərəcə,qaralnlıq dərəfi isə mənfi 34 dərəcədir.
8.Gliese 163c Plane
Bu planetdə hərarət 70 dərəcədir.
9.HD 40307G Planeti
Rəssam Bürcündə olan HD 40307 ulduz sisteminin 6-cı planetidir.Bir il burada 200 gündən azdır və planetdə suyun olması ehtimal edilir.
Beləliklə yerdən başqa planetlərdə varki,hansiki yaşayışa uyğun ola bilər.NASA ətraflı olaraq bu planetləri araşdırır.Ümid edək ki,tezliklə yaşayışa tam uyğun olan planet aşkar olunar.
Mənbə[redaktə | əsas redaktə]
- Планетные системы
- Энциклопедия внесолнечных планет
- Каталог внесолнечных планет
- Обзор методик поиска внесолнечных планет
- Ученые нашли простой и доступный способ поиска других солнечных систем
- Новые свидетельства в пользу существования планетной системы около Веги
- Статья о экзопланете в М4
- http://exoplanets.org/
- The Extrasolar Planets Encyclopaedia
- Открытие внесолнечных планет
- Оазисы экзопланет
- Экзопланеты по Воробьевой
- Поразительные экзопланеты
- Алексей Левин. Свита звезд: экзопланеты Популярная механика № 1, 2009
- Планета около коричневого карлика
- New worlds atlas
- Подборка ссылок на научные статьи об экзопланетах
- Астрономы из Южной Африки нашли свидетельства двойной планетарной системы
- Экзопланеты — запасной дом. Сюжет телестудии Роскосмоса 8 октября 2011 года.
- 461 кандидат
- Поиск экзопланет — шаг вперёд в проекте SETI
- Планеты за пределами Солнечной системы — важнейшее открытие современной астрономии — научно-популярная лекция на elementy.ru, прочитанная С. Язевым (ФИАН, 2009 г.)
İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]
- ↑ Ирина Якутенко (2011-02-03). "Заполняя пустоту". Lenta.ru. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2012-07-04 tarixində. http://www.webcitation.org/68uVBVsSI. İstifadə tarixi: 2011-09-28.