Ekzoplanet

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Alimlərin təsəvvürünə görə ekzoplanet (qaz nəhəngi)
Nəzəri cəhətcə mövcud olan ekzoplanet — iki peykli planet-okean

Ekzoplanet (q.yun. εξω, exo — kənarda) və ya günəşdənkənar planet — Günəş sistemindən kənarda ulduz ətrafında fırlanan planet. Bu ulduzlar Günəşdən uzaqda - 4,22 işıq ili məsafəsində yerləşir. Ona görə də onları kəşf etmək mümkün olmurdu. Məsələ 1980-ci illərdə həll edilməyə başlandı[1]. Onlar elmi metodların təkmilləşməsi nəticəsində aşkar olundu.

Başqa günəş sistemində planetlər varki,onlar yaşama uyğundurlar. Bu planetlər "ekzo planet"-lər adlanılır,çünki bunların yaşamaya uyğun olan tərzlər yer kürəsinə uyğun gəlir.Amma Yer planeti kimi yaşamı tam təmin etmirlər.Bu planetlər bizdən bir neçə on,yüz vəya min işıq ili məsafəsində yerləşir.

NASA kosmik agentliyinin əməkdaşları, yaxın min ildə insanların başqa planetlərin kolonozizasiya prosesini aydınlaşdırmaq idi. Beləki onlar "yaşama uyğun olan planetləri" ((circumstellar habitable zone) təyin edirlər. Belə planetlərin bizlərə ən yaxın məsafədə olanları ətrafında araşdırma aparırlar.

1.Günəş sisteminin yaşayışa uyğun olan Planeti Yer kürəsi.

Bu bizim doğma planetimizdir. Heç bir halda biz bu planetdən ayrılmaq istəməzdik.Yer kürəsində yaşayış üçün lazım olan bütün maddələr və elementlər var.

Zamanla yer kürəsidə yaşama yararsız hala gələcək.Belə ki,Günəşin sönməsi və zamanla atmosfer qatının zədələnməsi bizim planetimizi yaşayışa uyğun olmayan planetə gətirib çıxardacaq.

2.Mars Planeti

Günəş sistemində 4-cü olan bu Planet insanların daim marağında olub.Beləki bu planet özündə müxtəlif sirrləri gizlədir.Planetin özünün atmosferi var və bu atmosfer Kosmosdan gələn Şüaları udur.Mars-da hərarət elədə isti deyil.

Bu planetdə təzyiq həddindən artıq çoxdur.Planetdə az miqdarda oksigen var.Bu planetdə yaşamaq üçün xüsusi skafandrda vəya ətraf mühitdən sıx qapalı olan bir objectin içində olmalısınız. PLanetdə buz halında az miqdar su var. Buda qütblərdə təsadüf edilir.

3. Gliese 581D planeti

Bu planet Tərəzi bürcündə Gliese 581 planetar sistemdə yerləşir.Yerdən 20 işıq ili məsafəsində yerləşir.Planet yerdən 2 dəfə böyükdür. PLanetin günəşi Gliese-di və o qırmzı karlikdi.Planet öz Günəşinə yaxın olduöu üçün burada hərarət sıfır dərəcədən biraz yuxarıdır.

Planetin üzərində zəlzələlər hökm sürür.

4. HD 85512B planeti

Bu planetdə bəlkədə həyat var.Planetdə hərarət 25 dərəcədir.Planet öz günəşinə çox yaxındır.Planetin günəşi bizim günəşdən 8 dəfə zəifdir.

Planet Parus sistemində yerləşir və bizdən 36 işıq ili məsafəsindədir.

5.Kepler 22b planeti

Bizdən çox uzaqda yerləşir bu planet.620 işıq ili məsafəsində.Planet Neptun ölçüsündədir və plametdə okean hökm sürür.Yaşam ehtimalı çox yüksəkdir.Planetdə orta hərarət 30-35 Dərəcədir.

6.Gliese 667cc planeti. Ortalama hesablamalara görə hərarət orada mənfi 27 dərəcədir.Əgər Atmosfer olsa müsbət 27 dərəcə olacaq.

7.Gliese 581g planeti

Bu planet Gliese 581 sistemində yerləşir. Bu planetin atmosferi var. Planetin xüsusi bir özəliyi varki,burada geçə və gündüz yoxdur. Planetin işıqlanan tərəfi 71 dərəcə,qaralnlıq dərəfi isə mənfi 34 dərəcədir.

8.Gliese 163c Plane

Bu planetdə hərarət 70 dərəcədir.

9.HD 40307G Planeti

Rəssam Bürcündə olan HD 40307 ulduz sisteminin 6-cı planetidir.Bir il burada 200 gündən azdır və planetdə suyun olması ehtimal edilir.

Beləliklə yerdən başqa planetlərdə varki,hansiki yaşayışa uyğun ola bilər.NASA ətraflı olaraq bu planetləri araşdırır.Ümid edək ki,tezliklə yaşayışa tam uyğun olan planet aşkar olunar.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ирина Якутенко (2011-02-03). "Заполняя пустоту". Lenta.ru. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2012-07-04 tarixində. http://www.webcitation.org/68uVBVsSI. İstifadə tarixi: 2011-09-28.