Eldar şamı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Eldar şamı
Eldar şamı
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Çılpaqtoxumlular
Sinif: İynəyarpaqlılar
Sıra: Şamkimilər
Fəsilə: Şamlar
Cins: Şam
Yarımcins: Pinus
Növ: P. brutia
Elmi adı
Pinus brutia L.
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 LC.svg en:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 3.1)

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Eldar şamı (lat. Pinus eldarica) — ağac növü.

Eldar şamı Azərbaycanın III dövr relikt bitkisi olub, təbii halda yalnız Eldar düzünün qərb hissəsində Qabırrıçayın sağ sahilində Elləroyuğunda yayılmış nadir ağac növü. 2004-cü ildə 2000 hektara yaxın eldar şamı sahəsini Göy-göl qoruğundan ayıraraq müstəqil Eldar Şamı Qoruğu yaratmışlar. Eldar şamını digər şamlardan fərqləndirən əsas xüsusiyyəti qozalarının yuxarı və ya yana doğru inkişaf etməsidir. Çiçəkləmə vaxtı eldar şamını daha yaxşı fərqləndirmək olur, belə ki, onun erkəkcikləri digər şamların erkəkciklərindən iki dəfə böyük olur.

Elləroyugunda alçaq boylu, əyri gövdəli ağac formasında bitir.

Meşə əkinlərində və yaşılaşdırmada əlverişli torpaq şəraitində və suvarıldıqda hündürlüyü 20 metrə çatır, düz gövdəli və geniş çətirlidir. İynəyarpaqlarında C vitaminikarotin var. Oduncağından skipidar, kanifol və s. alınır. Gövdəsi yaxşı tikinti materialıdır.

Müstəqil növ kimi alimlər tərəfindən qəbul edilərək Beynəlxalq Nomenklaturaya daxil edilmişdir.

Şam növləri sırasinda istiyə və quraqlığa ən dözümlüsü olub torpağa az tələbkardır.

Eldar şamının xalq təsərrüfatında böyük əhəmiyyəti vardır. Hər şeydən əvvəl bir çox digər növ şamların bitmədiyi rayonlarda yaşıllaşdırma məqsədi ilə istifadə olunur.[1]

Sinonimləri[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Flora, Bitki örtüyü

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Milli Esiklopediyası. Bakı: 2007 səh. 38.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]