Ellipsoid

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Ellipsoid — ellipsin öz oxlarından biri ətrafında firlanmasından alınan səth. Əgər ellipsi böyük oxu ətrafında fırlatsaq, onda yumurtavari fiqur alınar. Əgər ellipsi kiçik oxu ərtafında fırlatsaq, onda yastılaşdırılaşdırılmış sfera alınar. Yer kürəsi ellipsoid formasındadır. Yer kürəsinin qütbləri arasındakı məsafə (12714 km) onun ekvatorunun diametrinden (12756 km) kiçikdir.

Əgər fırlanma ellipsoidini ellipsin oxlarından keçən müstəviyə sıxsaq onda üçoxlu ellipsoid adlanan səth alırıq. Bu cür səthi, sadəcə ellipsoid da adlandırırlar. dekart koordinat sistemində üçoxlu ellipsoid tənliyi aşağıdakı kimidir:

Əgər ədədlərindən hər hansı ikisi bərabər olarsa, onda yuxarıdakı tənlik fırlanma ellipsoidini təsvir edir. Əgər a=b=c olarsa, onda həmin tənlik sferanı təsvir edir.

Üçoxlu ellipsoidin istənilən oxunu saxlayan düz xətt onun simmetriya oxudur. Üçoxlu ellipsoidin ixtiyari iki oxundan keçən müstəvi onun simmetriya müstəvisidir. Üçoxlu ellipsoidin oxlarının kəsişmə nöqtəsi onun simmetriya mərkəzidir. Beləliklə, üçoxlu ellipsoidin üç simmetriya müstəvisi, üç simmetriya oxu, bir simmetriya mərkəzi var.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • M.Mərdanov, S.Mirzəyev, Ş. Sadıqov Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti. Bakı 2016, "Radius nəşriyyatı", 296 səh.
  • Azərbaycan Sovet Ensklopediyası. I-X cild, Bakı 1976-1987.