Ensizyarpaq canavargiləsi
| Ensizyarpaq canavargiləsi | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Elmi təsnifat | ||||||||
|
Domen: Klad: Ranqsız: Aləm: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Dəstə: Fəsilə: Yarımfəsilə: Cins: Növ: Ensizyarpaq canavargiləsi |
||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||
| ||||||||
Ensizyarpaq canavargiləsi (lat. Daphne mucronata) — bitkilər aləminin əməköməciçiçəklilər dəstəsinin timeleyakimilər fəsiləsinin canavargiləsi cinsinə aid bitki növü.
Ümumi yayılması
[redaktə | vikimətni redaktə et]Qafqaz, Türkiyə, İran, Əfqanıstan, Pakistan və Hindistanda təbii arealı vardır.
Azərbaycanda yayılması
[redaktə | vikimətni redaktə et]Təbii halda Naxçıvan MR-də, 2000 m yüksəkliyində və Göyçay rayonunda rast gəlinir.
Statusu
[redaktə | vikimətni redaktə et]Azərbaycanın nadir bitkisidir. VU D2.
Bitdiyi yer
[redaktə | vikimətni redaktə et]Tək-tək və ya qrup şəklində quru daşlı yamaclarda fıstıq-vələs meşələrində, 1900–2500 m yüksəkliklərdə rast gəlinir.
Təbii ehtiyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Azərbaycanda arealı geniş deyildir.
Bioloji xüsusiyyətləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Hündürlüyü 1–2 (3) m olan budaqlı koldur. Budaqların qabığı bozdur; cavan zoğları qırmızımtıl-qonurdur. Yarpaqları dərili, xətvarı lansetvarı, hər iki ucu biz, uzunluğu 2,5–6 sm, eni 4–7 mm, çılpaq və ya seyrək tükcüklüdür. Çiçək qrupları başcıqlı və ya budaqların uclarında başcıq salxımlıdır; çiçəkləri çəhrayı və ya qonur, 4–12 ədəd, qısa çiçək saplaqlarında xırda, teztökülən, sıxtükcüklü, çiçəkaltlıqlıdır. Çiçəkyanlığı meyvələrdə qalan, üstdən sıx, xırda tükcüklüdür. Borucuğu silindrik, uzunluğu 6–8 mm, sonradan şarşəkilli qabarıq olub hissələri yumurtavarı, ucu biz, 2–3 dəfə borucuqdan qısadır. Yuxarı cərgənin erkək-ciklərinin tozluqları çiçək yanlığının borucuğundan çıxır. Yumurtalığı ipək tükcüklüdür. Dişicik ağzı başcıqlı, oturaqdır. Çəyirdəyi şarşəkilli, tüklü, narıncı və ya narıncı, qırmızıdır. May, iyun aylarında çiçəkləyir, iyul, avqust aylarında meyvə verir.
Çoxalması
[redaktə | vikimətni redaktə et]Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Mədəni şəraitdə Nəbatat bağlarında becərilir.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na daxil edilməsi zəruridir.
Zəruri qoruma tədbirləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Xüsusi qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Sinonimləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Homotipik sinonimləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Daphne angustifolia var. mucronata (Royle) Keissl.