Ensizyarpaq göyrüş

Ensizyarpaq göyrüş
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Klad: Asteridlər Klad: Lamidlər Dəstə: Dalamazçiçəklilər Fəsilə: Zeytunkimilər Triba: Zeytunkimilər Yarımtriba: Göyrüşkimilər Cins: Göyrüş Növ: Ensizyarpaq göyrüş
Beynəlxalq elmi adı
Fraxinus angustifolia Vahl, 1804
Şəkil axtarışı NCBI   166594

Ensizyarpaq göyrüş (lat. Fraxinus angustifolia) — bitkilər aləminin dalamazçiçəklilər dəstəsinin zeytunkimilər fəsiləsinin göyrüş cinsinə aid bitki növü.

Arealı

İlk dəfə Qafqazda təsvir edilmişdir. Təbii halda Krım, Balkan, Kiçik Asiya və İranda yayılmışdır.

Botaniki xarakteristikası

Alçaqboylu ağac və ya koldur. Tumurcuqları xırda, qonurdur. Cavan zoğları yaşılımtıl və ya sarımtıldır. Yarpaqları təklələkvari, hər yarpaq oxunda 3-11 ədəd yarpaqcığı olur. Yarpaqcıqları uzunsov-neştərvari, qaidə hissəsi dəyirmi və ya azacıq pazvari, ucu sivri, kənarları mişardişili, üstdən yaşıl, çılpaq, altdan isə açıq-yaşıl və damarları boyunca seyrək tükcüklüdür.

Çiçəkləri süpürgə çiçək qrupunda yerləşir. Aprel-may aylarında çiçəkləyir, meyvəsi iyul-oktyabr aylarında yetişir.

Ekologiyası

Rütubətli, münbit torpaqlarda bitir. İstiyə, şaxtaya davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması

Kiçik Qafqaz və Naxçıvanda aşağı və orta dağ qurşağı meşələrdə bitir.

İstifadəsi

Yaşıllaşdırmada və eroziyaya uğramış dağ yamaclarında, meşəsalmada istifadə olunur.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

• Fraxinus excelsior subsp. angustifolia (Vahl) Wesm.
• Fraxinus excelsior var. angustifolia (Vahl) Fiori & Paol.
• Fraxinus excelsior proles angustifolia (Vahl) Rouy
• Fraxinus oxycarpa var. angustifolia (Vahl) Lingelsh.
• Fraxinus oxyphylla subsp. angustifolia (Vahl) P.Fourn.

Yarımnövləri

• Fraxinus angustifolia subsp. angustifolia
• Fraxinus angustifolia subsp. oxycarpa (M.Bieb. ex Willd.) Franco & Rocha Afonso
• Fraxinus angustifolia subsp. persica (Boiss.) Azadi
• Fraxinus angustifolia subsp. syriaca (Boiss.) Yalt.