Eynəkli pinqvin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Eynəkli pinqvin
African penguins Boulder Bay 1.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Sinif: Quşlar
Dəstə: Pinqvinkimilər
Fəsilə: Pinqvinlər
Cins: Eynəkli pinqvinlər
Növ: Eynəkli pinqvin
Elmi adı
Spheniscus demersus
(Linnaeus, 1758)
Areal
Jackass Penguin.png

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
axtar

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Eynəkli pinqvin[1] və ya Afrika pinqvini (lat. Spheniscus demersus) — Eynəkli pinqvinlər cinsinə daxil olan növ.

Xarici görünüş[redaktə | əsas redaktə]

Öz cinsinin ən böyük nümayəndəsidir. Uzunluğu 65-70 sm, çəkisi 3-5 kq təşkil edir. Öz cinsinin digər nümayəndələri kimi onunda önü ağ, arxası isə qara rəngdə olur.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Arealı Cənubi Afrika, Namibiya və yaxınlıqda yerləşən adaların sahillərində yayılmışdır. 1900-cu ildə populyasiyanın sayı 2 mln, 2015-ci ildə isə sayı 140-180 min baş olmuşdur.

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Bu növün nümayəndələri 20 km/s sürətlə suyun 100 m dərinliyinə üzə bilirlər. Suyun altında 2-3 dəqiqə qala bilirlər. Qida arxasınca 70–120 km dəniz daxilinə üzürlər. 2015-ci ildə Tiflisdə baş vermiş daşqın zamanı Tiflis zooparkından eynəkli pinqvin Kür çayı ilə 60 km aşağı axara doğru üzmüşdür[2]. Əsasən kiçik balıqlarla qidalanırlar[3]. Onların əsas düşmənləri: Köpək balıqları, dəniz pişikləri, qağayıları, insanlar və tənha pişiklər[4].

Qışqırıqları eşşək səsinə bənzəyir. Bu canlılar 10-12 il yaşaya bilirlər. 4-5 ilə nəsil verirlər. İki yumurta qoyan qişi ilə yanaşı erkəklərdə yumurtanın inkubasiyasında iştirak edir.

Qorunması[redaktə | əsas redaktə]

Növ Beynəlxalq Qırmızı Kitaba daxil edilmişdir. Növün sayı XX əsrdə yumurtlarının kütləvi yığılması sayəsində sayları olduqca azalmışdır. 1900 - 1930 illərdə il ərzində 450 min, 1950-ci illərdə ilə 100 min yumurta yığılmışdır. Təkcə 1919-cu ildə 600 min yumurta yığılır.

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Бейчек В., Штясны К. Птицы. Иллюстрированная энциклопедия. — М.: Лабиринт-пресс, 2004. — 288 с.
  • Коблик Е. А. Разнообразие птиц. Часть 1. — М.: Издательство Московского университета, 2001.
  • Жизнь животных. В 7 томах. Т. 6. Птицы. — М.: Просвещение, 1986. — 527 с.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Гладков Н. А., Рогачева Э. В., Сыроечковский Е. Е. Надотряд Плавающие птицы (Impennes) // Жизнь животных. Том 6. Птицы / под ред. В. Д. Ильичева, И. В. Михеева, гл. ред. В. Е. Соколов. — 2-е изд. — М.: Просвещение, 1986. — С. 36—37. — 527 с.
  • Tiflis zooparkından qacan pinqvin Azərbaycan sərhədinə qədər üzə bilmişdir
  • Spheniscus demersus
  • http://www.iucnredlist.org/search/details.php/20608/all