Ezop dili
Ezop dili — üstüörtülü, müəmmalı, rəmzli dil.
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Bu ifadə qədim Yunanıstanda öz fikirlərini açıq, müstəqil deyə bilmədiyi üçün məcazi təmsillər yazan frakiyalı kölə Ezopun (e.ə VI–V əsrlər) adı ilə bağlıdır. Müasir dövrdə də məcburiyyət nəticəsində fikirlərin işarələrlə, dumanlı şəkildə, üstüörtülü kinayə ilə verilməsi ezop dili adlanır.
Sovet dövrünün yazıçısı Lev Loseff qeyd edirdi ki, Ezop dili Sovet senzurası şəraitində yazıçıların, o cümlədən onun özünün, sevimli üsullarından biri olaraq qalırdı.[1] Maliheh Tyrell bu termini sovet kontekstində izah edir və qeyd edir ki, Ezop dilindən istifadə Sovet hakimiyyəti altında olan digər milli ədəbiyyatlara da yayılmışdı:
Qısaca desək, bu ədəbiyyat forması, heyvanlar haqqında təmsilləri kimi, siyasi senzuranı aşmaq üçün özünü alleqorik eyhamlar, işarələr və evfemizmlər arxasında gizlədir. "Ezop dili" və ya "Ezop ədəbiyyatı" sovetoloqların rus və ya milli, müxalif publisistlərin rejim əleyhinə fikirlərini gizlətmək üçün işlətdikləri alleqorik dili ifadə edən texniki termindir. Sovet hakimiyyəti altında bu "Ezopsayağı" ədəbiyyatın məqsədi sovet orqanlarını çaşdırmaq, eyni zamanda yerli oxucular üçün həqiqəti göstərmək idi.[2]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Lev Loseff, On the Beneficence of Censorship: Aesopian Language in Modern Russian Literature, Munich: Otto Sagner, 1984.
- ↑ Tyrrell, Maliheh S. Aesopian Literary Dimensions of Azerbaijani Literature of the Soviet Period, 1920-1990 (ingilis). Lexington Books. 1 yanvar 2000. 3–4. ISBN 9780739101698.