Fındıq uzunburunu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Fındıq uzunburunu
Curculio nucum
Flickr - Lukjonis - Bug - Curculio nucum.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:İlkağızlılar
Ranqsız:Ecdysozoa
Tip:Buğumayaqlılar
Növ: Fındıq uzunburunu
Elmi adı
Curculio nucum
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı
BEABS  7140

Fındıq uzunburunu (lat. Curculio nucum) - Buğumayaqlılar tipinin Sərtqanadlılar dəstəsinin Uzunburun böcəklər fəsiləsinə aid olan növ.

Xarici quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Görünüşü

Fındıq uzunburun böcəyinin başı xortum şəklində irəliyə doğru uzanmışdır. Bu xortum dişi fərdlərdə bədəndəndə uzundur. Böcək qara rəngdədir, sarımtıl pulcuqlarla örtülmüşdür. Xortum və ayaqları qırmızımtıl-qonurdur. Bığcıqları xortumun düz ortasında yerləşmişdir. Yumurtası ellipsvaridir, təzə qoyulan vaxt rəngdə olur, sonra qonurlaşır. Sürfəsi ayaqsızdır, sarılımtıldır, baş və döş buğumları qırmızı olur. axırıncı yaşda uzunluğu 10–15 mm olur, pupu rənglidir, xortumu yaxşı seçilir. Pupun uzunluğu 9 mm-dir.[1]

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

May ayının üçüncü ongünlüyündən etibarən böcəklər cütləşir, bundan 6-8 gün sonra yumurta qoymağa başlayır. Yumurta qoymaq üçün böcək xortumu vasitəsilə zərif meyvələrin qabıqlarını deşir və yumurtaqoyanı vasıtəsilə həmin deşiyə bir yumurta qoyur. Rüşeymin inkişafı 8-10 gün çəkir. Aprel ayının ortalarından başlayaraq sürfə puplaşır. Pup fazası 2 həftəyə qədər davam edir və sonra böcək uçur. Fındıq uzunburunu ildə bir nəsil verir.[2].

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Fındıq uzunburunu Azərbaycanda fındıq əkilən bütün rayonlarda geniş yayılmışdır.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • S.R.Məmmədova, B.B.Xəlilov. Kənd təsərrüfatı entomologiyası. 1986, səh 194
  • N.H.Səmədov taxıl böcəkləri və onlarla mübarizə tədbirləri, Bakı 1964
  • N.B.Mirzəyeva, Z.M.Məmmədov. Böyük Qafqaz bölgəsində meyvə və meşə ağaclarına zərərverən uzunburun böcəklərin bioekoloji xüsusiyyətləri və parazitləri.
  • Z.M.Məmmədov. Azərbaycayda meyvə uzunbığı və alma çiçəkyeyəninin entomofaqları. S.R.Məmmədovanın 80 illiyinə həsr olunmuş sessiyanın materialları, 2005,Bakı, s.84-87.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. N.H.Səmədov taxıl böcəkləri və onlarla mübarizə tədbirləri, Bakı 1964
  2. S.R.Məmmədova, B.B.Xəlilov. Kənd təsərrüfatı entomologiyası. 1986, səh 194