Faberje yumurtası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Faberje yumurtasıFaberje Evi tərəfindən 1885 - 1917-ci illər ərəfəsində Rusiya çarları üçün hazırlamış olduğu silsilə şəkilli zərgərlik məmulatı. Faberje yumurtalarından 71 nüsxəsi məlumdur ki, bunlardan 52-si imperator yumurtası sayılır[1].

“Faberje yumurtası” söz birləşməsi çar sarayının ümumiyyətlə Rusiya imperiyasının dəbdəbə və zənginlik embleminin sinoniminə çevrilmişdir.

Faberje ailəsinin tarixi Favri soyadı altında XVII əsr Fransasına qədər gedib çıxır. Favrilər ailəsi Fransanın şimalındakı Pikardiya əyalətində yaşamışlar. 1685-ci ildə onlar Fransanı dini ayrıseçkilik ucbatından tərk etməli olurlar. İlkin sənədlərə əsasən ailə öz soyadını Fabri, sonralar isə Fabryer, 1825-ci ildən isə Faberje olaraq dəyişmişdir. O da məlumdur ki, XVIII əsrin ortalarında Jan Favri tütün plantajı sahibi kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Karl Faberje 1885-ci ildə ilk olaraq “Toyuq” adlanan yumurtanı hazırlayır. Bu yumurta imperator III Aleksandr tərəfindən pasxa sürprizi olaraq arvadı Mariya Fyodorovna üçün sifariş olunmuşdur. “Toyuq” adlanan bu yumurta klassik yumurta şəklində hazırlanmışdır. Onun içərisindəki sarısı gözləri yaqut qaşı ilə işlənilmiş toyuq formasında olub, qızıl külçəsindən hazırlanmış, onun içərisində isə yaqut daşlı tac yerləşdirilmişdir.

III Aleksandrın çarlığı[redaktə | əsas redaktə]

İlləri Təsvirlərı Adları Xüsusiyyətləri İlk sahibi Sahibi
1 1885 Яйцо "Курочка".JPG “Toyuq” Adi klassik ağ rəngli yumurta şəklində hazırlanmışdır. Onun içərisindəki sarıısı gözləri yaqut qaşı ilə işlənilmiş toyuq formasında olub, qızıldan hazırlanmış, onun içərisində isə yaqut daşlı tac yerləşdirilmişdir. Hündürlüyü 64 mm eni isə 35 mm olan bu yumurtanın ustası Erik Kollindir. Mariya Fyodorovna Flag of Russia.svg Rusiya, Moskva, Viktor Feliksoviç Vekselberq[ru] fondu
2 1886 No image available-az.svg “Sapfir kolyeli Toyuq” Naməlum
3 1887 No image available-az.svg “Üçüncü İmperial” Naməlum
4 1888 No image available-az.svg “Mələk və araba” Naməlum
5 1889 No image available-az.svg “Nesesser” Naməlum
6 1890 Danish Palaces Egg.jpg “Danimarka sarayı” Flag of the United States.svg ABŞ, Matilda Heddinqs Qrey fondu, Metropoliten muzeyi
7 1891 Memory of Azov 02 by shakko.jpg “Azova xatirə” Flag of Russia.svg Rusiya, Moskva, Silah palatası
8 1892 Diamond Trellis Egg.jpg “Almaz qəfəsli” Yumurta bavenit süxurundan hazırlanmışdır. Diaqonal istiqamətdə toxunulmuş qızıl qəfəsə başdan-başa brilliant daşlar düzülmüşdür. Qəfəsin diaqonal millərinin birləşdiyi yumurtanın yuxarı və aşağı qütblərində iki böyük brilliant daş yerləşir. Yumurtanın içərisi sürpriz üçün nəzərdə tutulmuş, ağ atlasla örtülmüş boşluğa malikdir. Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya, London, Şəxsi kolleksiya
9 1893 Caucasus Egg.jpg “Qafqaz” XV Lüdovik sonrakı dövr stilində hazırlanmışdır. Yumurta dörd oval qapıcıqlara malikdir. Hər bir qapıcığın kənarlarına dövrəmə mirvariləl düzülmüşdür. Hər bir apıcığın bayır səhinə rəqəmli brilliant çələng vurulmuşdur. Hə çələnglərdə hək olunmuş rəqəmlər birlikdə, “1893” onun hazırlanma ilini göstərir. Flag of the United States.svg ABŞ, Matilda Heddinqs Qrey fondu, Metropoliten muzeyi
10 1894 Renaissance egg.jpg “İntibah” Mücrünü xatırladan məmulat yumurta formasında olub, şəffaf mavi-ağ çalarlı aqat üzlüyə malikdir. Yimirta üfuqi vəziyyətdə oval formalı, qızıldan hazırlanmış əsas üzərində durur. Yumurta boylama kəsik üzrə üst və alt hissəyə bölünür. Üst yarısının səhi rombşəkilli qəfəslə əhatələnmişdir. Qəfəsin romblarının bir-biri ilə birləşən nöqtələri güllər ilə bəzədilmişdir. Üst yarısının mərkəz hissəsində “1884” tarixi almazlarla işlənilmişdir. Ust ə alt hissələr bir birinə şarnirlər (bəndlər) vasitəsilə bərkidilmişdir. Yunurtanın hər iki qütbündə ağzında halqa tutmuş şir başı fiqurlu dəstəklər vardır. Flag of Russia.svg Rusiya, Moskva, Viktor Feliksoviç Vekselberq[ru] fondu

II Nikolayın çarlığı (XIX əsr)[redaktə | əsas redaktə]

İlləri Təsvirlərı Adları Xüsusiyyətləri İlk sahibi Sahibi
11 1895 No image available-az.svg “İlanlı göy saat” Mariya Fyodorovna Flag of Monaco.svg Monako, Albera kolleksiyası
12 1895 Rosebud egg.jpg “Qızılgül qönçəli” Aleksandra Fyodorovna Flag of Russia.svg Rusiya, Moskva, Viktor Feliksoviç Vekselberq[ru] fondu
13 1896 No image available-az.svg “III Aleksandr” Mariya Fyodorovna Flag of the United States.svg ABŞ, Vaşinqton, Hillvud muzeyi
14 1896 No image available-az.svg “Büllur” Aleksandra Fyodorovna Flag of the United States.svg ABŞ, Riçmond, Macar incəsənət muzeyi[en]
15 1897 No image available-az.svg “Çəhrayı-bənövşəyi” Mariya Fyodorovna Naməlum
16 1897 Fabergé egg Rome 05.JPG “Tacqoyma” Aleksandra Fyodorovna Flag of Russia.svg Rusiya, Moskva, Viktor Feliksoviç Vekselberq[ru] fondu
17 1898 Pelican (Fabergé egg).jpg “Qutan” Mariya Fyodorovna Flag of the United States.svg ABŞ, Riçmond, Macar incəsənət muzeyi[en]
18 1898 No image available-az.svg “İnciçiçəyi” Aleksandra Fyodorovna Flag of Russia.svg Rusiya, Moskva, Viktor Feliksoviç Vekselberq[ru] fondu
19 1899 No image available-az.svg “Üçrəng bənövşə” Mariya Fyodorovna Flag of the United States.svg ABŞ Şəxsi kolleksiya, Nyu-Orlean
20 1899 Bouquet of lilies clock 01 by shakko.jpg “Zanbaq dəstəsi” Aleksandra Fyodorovna Flag of Russia.svg Rusiya, Moskva, Silah palatası
21 1900 No image available-az.svg “Xoruz” Mariya Fyodorovna Flag of Russia.svg Rusiya, Moskva, Viktor Feliksoviç Vekselberq[ru] fondu
22 1900 Faberge Train Egg Kremlin April 2003-2.jpg “Transsibir magistralı” Aleksandra Fyodorovna Silah palatası
23 1901 House of Fabergé - Gatchina Palace Egg - Walters 44500 - Open View B.jpg “Qatçina sarayı” Mariya Fyodorovna Flag of the United States.svg ABŞ Uoltserin bədii qalereyası, Baltimor, Merilend
24 1901 No image available-az.svg “Gül səbəti” Aleksandra Fyodorovna Flag of the United Kingdom.svg Böyük BritaniyaII Yelizavetanın kolleksiyası

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Imperial Eggs are those Eggs presented by Tsar Alexander III and Tsar Nicholas II to the Tsarinas Alexandra Fyodorovna and Maria Fyodorovna.