Faiz

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Percent 18e.svg

Faizədədin yüzdə bir hissəsi, "%" ilə işarə olunur. Riyaziyyatın mühüm anlayışlarından biridir.Sözün özü mənşəcə latın sözü olub (pro centum), mənası “yüzün hissəsi” deməkdir. 1885-ci ildə Parisdə Matye de la Porta “Kommersiya hesabına rəhbərlik” kitabını nəşr edir. Həmin kitabda faiz hissəsindən danışılır ki, bu da “cto” kimi işlənirdi (cento-nun qısaldılmış forması) və nəşriyyatçı çap xətası nəticəsində bu sözü “%” kimi yazmışdır. O zamandan da faiz işarəsi kimi bu cür istifadə olunmağa başlanılmışdı.

Müəyyənləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

  • Ədədin faizini tapmaq üçün onu 100%-ə bölüb, verilən faizə vurmaq lazımdır.
  • Faizə görə ədədi tapmaq üçün alınmış ədədi 100%-ə vurub, verilən faizə bölmək lazımdır.
  • Bir ədədin digərinin neçə faizi olduğunu tapmaq üçün birinci ədədi ikinciyə bölüb, 100%-ə vurmaq lazımdır.
  • Onluq kəsri faizlə ifadə etmək üçün onu 100%-ə vururlar:

0,35 = 0,35 • 100% = 35%; 2,3 = 2,3 • 100% = 230% və s.

  • Faizi onluq kəsrlə və ya ədədlə ifadə etmək üçün onu 100%-ə bölmək lazımdır. Məsələn:

5 = 5 : 100% = 0,05%;

2,7 = 2,7 : 100% = 0,027%;

6700 = 6700 : 100% = 67%