Fris Svikki

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Fris Svikki
Fritz Zwicky
ETH-BIB-Zwicky, Fritz (1898-1974)-Portr 01030.tif
Doğum tarixi
Doğum yeri Bolqarıstan,Varna
Vəfat tarixi (75 yaşında)
Vəfat yeri Pasadena,ABŞ
Vətəndaşlığı İsveçrə
Elm sahəsi Astronomiya
İş yeri Kaliforniya Texnologiya İnstitutu
Alma-mater İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutu
Təhsili
Elmi rəhbərləri Peter Debay,Paul Şerrer
Tanınır Qaranlıq maddə,Supernova
Qalaktikalar,Neytron ulduzları
Mükafatları Prezidentin Azadlıq medalı (1949),Kral Astronomiya Cəmiyyətinin qızıl Medalı
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Fris Svikki (14 Fevral, 1898 – 8 Fevral, 1974)—İsveçrə astronomu.O həyatının çox hissəsini Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda işləmiş,nəzəri astronomiyaya və müşahidə astronomiyasına bir çox mühüm töhfələr vermişdir.[2]

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Fris Svikki Bolqarıstanın Varna şəhərində anadan olmuşdur.Onun atası, Fridolin (d 1868) Bolqar şəhərində görkəmli sənayeçi idi və həmçinin Bolqarıstanın Varna şəhərində (1908-1933) Norveç səfiri vəzifəsində çalışmışdır.Varnada Svikkinin evi Fridolin Svikki tərəfindən layihələndirilmiş və tikilmişdir.Onun anası Fransisk Vrek (d 1871) əslən Avstriya-Macarıstan İmperiyasının Çexiyasından idi.Fris, Svikki ailəsindəki üç övladdan ən böyüyü idi:onun Leoni adlı bacısı və Rudolf adlı kiçik qardaşı var idi.Frisin anası 1927-ci ildə Bolqarıstanın Varna şəhərində vəfat edib və o İsveçrəyə qayıdanda onun atası Fridolin 1945-ci ilə qədər Bolqarıstanda qalıb.Bacısı Leoni Varna şəhərindən olan bir Bolqarnan evləndi və bütün həyatını bu şəhərdə keçirdi.

1904-ci ildə, altı yaşında,Fris İsveçrənin Qlarus şəhərinə nənə və babasının yanına ticarət öyrənməyə göndərilib.Lakin onun riyaziyyat və fizikaya olan marağı onun İsveçrənin Sürix şəhərində yerləşən İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutunda ali təhsil alması ilə nəticələndi.O, 1925-ci ildə Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda Robert Milliken ilə işləmək üçün ABŞ-a köçdü.

O, bizim kainatın bu gün başa düşülməsinə dərin təsir edən çoxsaylı kosmoloji nəzəriyyələrin banisidir.O ilk olaraq Neytron ulduzlarının kosepsiyasını başa düşməyə imkan verən Supernova terminini elmə daxil etdi.Svikki ”Tənha canavar” idi və o bütün riyazi işlərini özü edirdi.O "Tənha canavarın fəaliyyətləri" başlığı altında avtobioqrafik əsər yazmağı planlaşdırırdı.

Fris Svikki o dövrdə olan bəzi reaktiv mühərrikləri təkmilləşdirib və 50-dən artıq patantə sahib idi.

Fris Svikki ateist idi.

Elmi işləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Frits Zwicky məhsuldar alim idi və astronomiya elminin bir çox sahələrində mühüm töhfələr vermişdir.

İon kristallar və elektrolitlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Supernova və Neytron ulduzları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Standart şamlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qravitasiya linzaları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qaranlıq maddə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yorğun işıq[redaktə | mənbəni redaktə et]

Morfoloji analiz[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qalaktikaların və yığınların kataloqu[redaktə | mənbəni redaktə et]

Humanistlik[redaktə | mənbəni redaktə et]

Uğurları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Nəşrlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]