Fris Svikki

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Fris Svikki
Fritz Zwicky
Doğum tarixi14 fevral 1898(1898-02-14)
Doğum yeri Bolqarıstan,Varna
Vəfat tarixi8 fevral 1974(1974-02-08)
Vəfat yeri Pasadena,ABŞ
Vətəndaşlıq İsveçrə
Elm sahəsi Astronomiya
İş yeri Kaliforniya Texnologiya İnstitutu
Alma mater İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutu
Elmi rəhbəriPeter Debay,Paul Şerrer
TanınırQaranlıq maddə,Supernova
Qalaktikalar,Neytron ulduzları
MükafatlarıPrezidentin Azadlıq medalı (1949),Kral Astronomiya Cəmiyyətinin qızıl Medalı
VikiAnbarda Commons-logo.svg audio, foto və videofayllar

Fris Svikki (14 Fevral, 1898 – 8 Fevral, 1974)—İsveçrə astronomu.O həyatının çox hissəsini Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda işləmiş,nəzəri astronomiyaya və müşahidə astronomiyasına bir çox mühüm töhfələr vermişdir.[1]


Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Fris Svikki Bolqarıstanın Varna şəhərində anadan olmuşdur.Onun atası, Fridolin (d 1868) Bolqar şəhərində görkəmli sənayeçi idi və həmçinin Bolqarıstanın Varna şəhərində (1908-1933) Norveç səfiri vəzifəsində çalışmışdır.Varnada Svikkinin evi Fridolin Svikki tərəfindən layihələndirilmiş və tikilmişdir.Onun anası Fransisk Vrek (d 1871) əslən Avstriya-Macarıstan İmperiyasının Çexiyasından idi.Fris, Svikki ailəsindəki üç övladdan ən böyüyü idi:onun Leoni adlı bacısı və Rudolf adlı kiçik qardaşı var idi.Frisin anası 1927-ci ildə Bolqarıstanın Varna şəhərində vəfat edib və o İsveçrəyə qayıdanda onun atası Fridolin 1945-ci ilə qədər Bolqarıstanda qalıb.Bacısı Leoni Varna şəhərindən olan bir Bolqarnan evləndi və bütün həyatını bu şəhərdə keçirdi.

1904-ci ildə, altı yaşında,Fris İsveçrənin Qlarus şəhərinə nənə və babasının yanına ticarət öyrənməyə göndərilib.Lakin onun riyaziyyat və fizikaya olan marağı onun İsveçrənin Sürix şəhərində yerləşən İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutunda ali təhsil alması ilə nəticələndi.O, 1925-ci ildə Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda Robert Milliken ilə işləmək üçün ABŞ-a köçdü.

O, bizim kainatın bu gün başa düşülməsinə dərin təsir edən çoxsaylı kosmoloji nəzəriyyələrin banisidir.O ilk olaraq Neytron ulduzlarının kosepsiyasını başa düşməyə imkan verən Supernova terminini elmə daxil etdi.Svikki ”Tənha canavar” idi və o bütün riyazi işlərini özü edirdi.O "Tənha canavarın fəaliyyətləri" başlığı altında avtobioqrafik əsər yazmağı olanlaşdırırdı.

Fris Svikki o dövrdə olan bəzi reaktiv mühərrikləri təkmilləşdirib və 50-dən artıq patantə sahib idi.

Fris Svikki ateist idi.

Elmi işləri[redaktə | əsas redaktə]

Frits Zwicky məhsuldar alim idi və astronomiya elminin bir çox sahələrində mühüm töhfələr vermişdir.

İon kristallar və elektrolitlər[redaktə | əsas redaktə]

Supernova və Neytron ulduzları[redaktə | əsas redaktə]

Standart şamlar[redaktə | əsas redaktə]

Qravitasiya linzaları[redaktə | əsas redaktə]

Qaranlıq maddə[redaktə | əsas redaktə]

Yorğun işıq[redaktə | əsas redaktə]

Morfoloji analiz[redaktə | əsas redaktə]

Qalaktikaların və yığınların kataloqu[redaktə | əsas redaktə]

Humanistlik[redaktə | əsas redaktə]

Uğurları[redaktə | əsas redaktə]

Nəşrlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Arp, Halton (June 1974)."Fritz Zwicky". Physics Today 27 (6): 70–71.Bibcode:1974PhT....27f..70A.doi:10.1063/1.3128662


Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Fris Svikki ilə əlaqəli mediafayllar var.