Funksionalizm (etnologiya)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Funksionalizm — etnologiya sahəsində XX əsrin əvvəllərində meydana gəlmiş sosioloji məktəb.

Yaranması[redaktə | əsas redaktə]

Etnologiyada funksionalizm sosioloji məktəbin prinsiplərinin sonrakı inkişafının məntiqi nəticəsi idi. Əgər diffuzionizmin vətəni Almaniya, sosiologiyanın vətəni Fransa idisə, funksionalizm istiqaməti İngiltərədə yaranmışdı və nə qədər geniş yayılsa da, ingilis nəzəriyyəsi olaraq qalırdı.

Funksionalizm məktəbin tədqiqat obyektinə istənilən ictimai institutun malik olduğu və birbaşa onun saxlanılmasına xidmət edən funksiyaların öyrənilməsi daxildir. Bu məktəb XX əsrin 20–ci illərində İngiltərədə etnologiyada əsas yer tuturdu.

İlk funksionalizm nəzəriyyəsini alman etnoloqu R.Turnvald 1911-ci ildə irəli sürmüşdür. Lakin funksionalizmin mövqeyi Böyük Britaniyada daha güclü oldu. Burada Malinovskinin rəhbərliyi altında XX əsrin 20-ci illərindən etibarən tezislər irəli sürülməyə başlandı. Malinovskinin ilk tezisi belə idi: mədəniyyəti onun cizgilərinə görə deyil, institutlarına görə təhlil etmək lazımdır. O bildirirdi ki, parlament idarəçiliyi mədəniyyətin mühüm elementi hesab edilir və çinlilərdə istifadə edilən çubuqlar isə yalnız qida prosesində kiçik bir elementdir.

Funksionalizmin banisi Bronislav Kaspar Malinovski (1884-1942) milliyyətcə polyak olub, Krakovda anadan olmuşdur. Funksionalizmin ikinci böyük nümayəndəsi Alfred Radklif-Braun (1881-1955) hesab olunur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Луре С.В. Историческая этнология. М., 1997.
  • Садохин А.П. Этнологии. М., 2005.
  • Садохин А.П. Этнология (учебный словарь), М., 2002.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]