Gəncineyi-fünun

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Gəncineyi-fünun
Baş redaktor Məhəmmədəli Tərbiyət
Yaranma tarixi 1902
Baş qərargah Təbriz

"Gəncineyi-fünun"Cənubi Azərbaycanda nəşr olunmuş jurnallardan biri[1][2].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

H.Tağızadə, M.Şəbüstəri, H.Ədalətlə birgə Cənubi Azərbaycanda dövrün tanınmış şəxsiyyətlərindən biri Məhəmmədəli Tərbiyət tərəfindən çap olunmuşdur[1].

1902-ci ildə Təbrizdə nəşr olunan "Gəncineyi-fünun" tək Cənubi Azərbaycanda deyil, həmçinin bütün İranda ilk elmi-ədəbi jurnal hesab olunur[3].

Məhəmmədəli Tərbiyət 1921-1925-ci illərdə Cənubi Azərbaycanın maarif naziri vəzifəsini daşıdığı zaman, ölkəyə maarif və mədəniyyətin qorunmasına böyük qayğı göstərir. Həmin illərdə Təbrizdə "Gəncineyi-fünun" jurnalının nəşrini bərpa edir[3].

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Bu mətbu orqan publisistik dillə ölkənin ictimai-siyasi vəziyyətini açıb göstərir, xalqı müstəmləkəçilərə və istibdada qarşı mübarizəyə səsləyir, ölkədə islahatlar keçirilməsinə, qabaqcıl ideyaların yayılmasına səy göstərirdi[1].

Jurnalda nəşr olunan yazılar dörd mövzu ətrafında birləşirdi[3]:

  1. Elm və texnika ilə bağlı yeniliklər.
  2. İncəsənətdən, tarix və ədəbiyyatdan bəhs edən "İncəsənət bələdçisi". Bu rubrikanı Məhəmmədəli Tərbiyət hazırlayırdı.
  3. "Qədim mədəniyyətlər, sivilizasiyalar". Bu bölmədə Avropanın tarixçi alimlərinin (xüsusilə fransız Qustav M.Bonun) əsərlərindən örnəklər verilirdi. Həmin əsrələri Həsən Tağızadə çevirir və onların çox zaman geniş şərhini hazırlayırdı.
  4. Bədii əsərlərdən edilmiş tərcümə nümunələri sonuncu bölmədə yerləşdirilirdi. Macəra ədəbiyyatını, xususilə fransız yazıçısı Jül Vernin əsərlərini tanınmış şair Mirzə Yusif xan Etisamimülk (görkəmli şairə Pərvin Etisaminin atası) çevirirdi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 Ülviyyə Tahirqızı. Güney Azərbaycan mətbuatı. anl.az, 15.05.2014, "Xalq cəbhəsi" qəzeti, səh. 11  (azərb.)
  2. Pərvanə Məmmədli. Cənubi Azərbaycan mətbuatı tarixi. Bakı: "Elm", 2009, səh. 27.  (azərb.)
  3. 1 2 3 Pərvanə Məmmədli. Cənubi Azərbaycan mətbuatı tarixi. Bakı: "Elm", 2009, səh. 28.  (azərb.)