Gavalıyarpaq alma

Gavalıyarpaq alma
Gavalıyarpaq alma
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superrozidlər Klad: Rozidlər Klad: Fabidlər Dəstə: Gülçiçəklilər Fəsilə: Gülçiçəyikimilər Yarımfəsilə: Gavalıkimilər Triba: Almakimilər Yarımtriba: Almakimilər Cins: Alma Növ: Gavalıyarpaq alma
Beynəlxalq elmi adı
	Malus prunifolia Borkh., 1803;
ITIS	25261
NCBI	106564
EOL	633326

Gavalıyarpaq alma (lat. Malus prunifolia) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin alma (cins) cinsinə aid bitki növü.

Arealı

Vətəni Şimali Çindir. Təbii halda Avropa və Asiyada geniş yayılmışdır. Mədəni şəraitdə 1750-ci ildən becərilir.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 10 m-dən çox olan dekorativ ağacdır. Ağacın budaqları açıq-qonur və ya qırmızı rənglidir, enli, yumru çətir əmələ gətirir. Yarpaqları yumurtaşəkilli, ellipsvari və ya uzunsovdur, ucu biz, kənarları xırda dişlidir, əvvəl tüklü olub, sonradan çılpaqlaşır, parlaq tünd-yaşıl rənglidir, uzunluğu 10 sm-ə, eni isə 5-6 sm-ə çatır. Çiçəklərinin diametri 3 sm-ə yaxındır, ağ, bəzən çəhrayı rənglidir, 5-6 ədədi bir yerdə olmaqla çətirşəkilli çiçək qrupunda yerləşmişdir. Meyvələrin diametri 3 sm-ə çatır, şarşəkillidir, sarı və ya qırmızı rəngdədir.

Ekologiyası

Almanın bu növü quraqlığa davamlıdır, yüngül qumsal torpaqlarda yaxşı bitir.

Azərbaycanda yayılması

Lənkəranda, Qubada, İsmayıllıda həyətyanı sahələrdə mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi

Yaşıllaşdırmada tək, qrup və xətvari əkinlərdə istifadə edilir.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

Malus domestica subsp. prunifolia (Willd.) Likhonos
Pyrus prunifolia Willd.

Heterotipik sinonimləri

Malus grandiflora (Asami) Koidz.
Malus hybrida Desf.
Malus prunifolia f. alba Asami
Malus prunifolia f. coccinea Dippel
Malus prunifolia f. conocarpa Dippel
Malus prunifolia f. dulcis Dippel
Malus prunifolia f. edulis Dippel
Malus prunifolia f. fastigiata Rehder
Malus prunifolia f. fastigiata-bifera (Dieck ex C.K.Schneid.) Al.Fed.
Malus prunifolia f. fructo-striato Zabel
Malus prunifolia var. grandiflora Asami
Malus prunifolia var. longifolia Asami
Malus prunifolia f. lutea (Bean) Al.Fed.
Malus prunifolia var. lutea Bean
Malus prunifolia var. obliquipedicellata X.W.Li & J.W.Sun
Malus prunifolia var. ovicarpa Asami
Malus prunifolia var. pendula (Neubert) Bean
Malus prunifolia f. pendula (Neubert) Rehder
Malus prunifolia var. pulverulenta Lavallée
Malus prunifolia f. semiplena Asami
Malus ringo fastigiata-bifera Dieck ex C.K.Schneid.
Pyrus ceratocarpa Wender.
Pyrus hybrida (Desf.) Steud.
Pyrus polonica K.Koch
Pyrus prunifolia var. calvillea Regel
Pyrus prunifolia var. chlorocarpa Regel
Pyrus prunifolia var. conocarpa Regel
Pyrus prunifolia var. genuina Regel
Pyrus prunifolia var. intermedia Regel
Pyrus prunifolia var. macrocarpa Regel
Pyrus prunifolia var. microcarpa Regel
Pyrus prunifolia var. oviformis Regel
Pyrus prunifolia var. pendula Neubert
Pyrus prunifolia var. sanguinea Regel
Pyrus prunifolia var. striata Regel
Pyrus prunifolia var. xanthocarpa Regel
Pyrus sibirica K.Koch

İstinadlar

Həmçinin bax