Həsən İsazadə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Həsən İsazadə
Həsən Musa oğlu İsazadə
Həsən İsazadə.jpg
Doğum tarixi 25 dekabr 1912(1912-12-25)
Doğum yeri Qazax qəzası, Yelizavetpol quberniyası, Rusiya İmperiyası
Vətəndaşlığı Azərbaycan
Elm sahəsi tibb
Elmi dərəcəsi tibb elmləri doktoru
Elmi adı pofessor
İş yeri Azərbaycan Tibb Universiteti
Tanınır Ürək-damar cərrahı
Mükafatları "Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi" fəxri adı — 1968
"Şöhrət" ordeni (Azərbaycan) "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni

Həsən İsazadə (25 dekabr 1912 – ?) — tibb elmləri doktoru, Azərbaycan Tibb Universitetinin professoru, tədris işləri üzrə prorektoru, polkovnik, əməkdar həkim, əməkdar elm xadimi, SSRI-nin tibb əlaçısı, Azərbaycan Kardioloqlar Cəmiyyətinin sədr müavini, Səhiyyə Nazirliyinin baş kardioloqu, eləcə də nazirliyin Terapiya üzrə Attestasiya Komissiyasının sədri, Azərbaycan elmi terapevtik cəmiyyətinin sədri olmuşdur. Azərbaycanın korifey kardioloqlarındandır. Bir sıra dövlət mükafatları və medallar ilə təltif edilmişdir. Qırmızı əmək bayrağı ordeni və şöhrət ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Həsən İsazadə 1912-ci il dekabrın 25-də Qazax şəhərində dünyaya göz açmışdır. Uşaq yaşlarında ailəsi ilə birlikdə Bakıya gələn Həsən şəhər həyatına tez alışır. Orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirir. 1929-cu ildə Azərbaycan Tibb İnstitutuna (indi Azərbaycan Tibb Universiteti) daxil olur, 1936-cı ildə ali təhsilini fərqlənmə diplomu ilə başa çatdırır. Bir müddət təyinatla Qubadlı, Zəngilan və Biləsuvar rayonlarında baş həkim kimi çalışır. Böyük Vətən müharibəsi illərində səfərbər olunub cəbhəyə yollanan Həsən İsazadə çox keçmədən İran İslam Respublikası ərazisində hərbi hospitalın rəisi təyin edilir. O zaman H.İsazadə polkovnik hərbi rütbəsini daşıyırdı.

Ordudan tərxis edildikdən sonra 1946-cı ilin fevralında Həsən Musa oğlu İsazadə Bakıda 1 saylı şəhər Kliniki Xəstəxanada (keçmiş "Semaşko" adına xəstəxana) baş həkimin müalicə işləri üzrə müavini vəzifəsində fəaliyyətə başlayır və eyni zamanda ATİ-nin pediatriya fakültəsinin Daxili xəstəliklər kafedrasında assistent olur. O zaman həmin kafedraya Cahangir Abdullayev rəhbərlik edirdi. Elə həmin gündən də onun elmi, pedaqoji, həkimlik və təşkilatçılıq fəaliyyəti bu ali təhsil ocağı ilə bağlanır.

H.İsazadə 1951-ci ildə namizədlik, 1952-ci ildə isə doktorluq dissertasiyalarını uğurla müdafiə edir. Həmin dissertasiyalar o zaman respublika üçün çox əhəmiyyətli problemlərə həsr olunur, tibb elminə bir sıra yeniliklər gətirir. Görkəmli alim 1952-ci ildə dosent, 1961-ci ildə professor seçilir, 1963-1967-ci illərdə Azərbaycan Tibb İnstitutunun tədris işləri üzrə prorektoru vəzifəsində fəaliyyət göstərir. 1969-cu ildə kafedra müdiri seçilir və 1990-cı ilə kimi həmin kafedraya rəhbərlik edir.

Professor H.İsazadənin fəaliyyəti geniş və zəngindir. Onun insanlara bəxş etdiyi işıq mənəvi paklığından, intellektinin möhkəmliyindən, şəxsiyyət ucalığından, bütövlüyündən qidalanırdı. Çox zabitəli, tələbkar idi, baxışları insana hər şey deyirdi, amma bir o qədər də səmimi və sadə idi. O, yaxşılıq etməyi bacarırdı, insanlara həmişə çətin anlarda kömək edərdi. Bəzən kiminsə əlləri hər şeydən üzüləndə, haqqını müdafiə etmək çətinliyi ilə qarşılaşanda Həsən müəllim onun yanında olardı. Çox cəsarətli idi, sözünü deyə bilirdi və deyirdi də... Bir sözlə, onunla hər zaman hesablaşırdılar. Qədirbilən dostları, yaxınları Həsən müəllimi mərd, əyilməz, sözübütöv insan kimi tanıyır, onunla fəxr edirlər. H.İsazadə dəfələrlə keçmiş Sovetlər Birliyinin böyük şəhərlərində - Moskvada, Sankt-Peterburqda, Kiyevdə kardioloqların və terapevtlərin Ümumittifaq qurultaylarında, bir çox xarici ölkələrdə keçirilən elmi simpoziumlarda iştirak etmiş, Azərbaycanın elmi ictimaiyyətinin mövqeyini onlara çatdırmışdır.

Həsən müəllim həm də milli dəyərlərə sıx bağlı insan kimi də daim xatırlanır. Bu ali keyfiyyət onda hələ ötən əsrin 70-ci illərində, İttifaqın ən sərt siyasi rejiminin mövcudluğu vaxtlarında özünü göstərmişdir. Həmin dövrdə Ümumittifaq Kardioloqlar Cəmiyyətinin plenumu keçirilirdi. Plenuma qonşu respublikalardan 3 nəfər, Azərbaycandan isə 2 nəfər nümayəndə seçilmişdi. Professor Həsən İsazadə qızğın müzakirələrin getdiyi zaman söz alıb tribunaya qalxır. O, dəqiq elmi faktlar əsasında respublikamızda kardiologiya sahəsində elmi kadrların potensial imkanlarını o biri respublikalarla müqayisə edir. Sübuta yetirir ki, əslində Azərbaycandan plenumda 4 nümayəndə olmalıdır. Beləliklə də, kardioloqların Ümumittifaq qurultayı öz qərarını dəyişib plenumun üzvlüyünə respublikadan 4 nəfəri daxil edir. O dövrdə belə təklif vermək həqiqətən çox böyük bir risk idi.

Həsən İsazadə Moskva şəhərində olarkən öz imkanlarından, işgüzar əlaqələrindən istifadə edərək Ali Attestasiya Komissiyasına baş çəkər, respublikadan göndərilmiş dissertasiyaların vaxtında təsdiqinə lazımi kömək edərdi. Yeri gəlmişkən, o, bu işləri dissertasiya sahiblərinin xəbəri olmadan görərdi, bunu özünün vətəndaşlıq borcu sayardı. Həsən müəllim təkrarsız insani xüsusiyyətlərə malik böyük şəxsiyyət idi.

H.İsazadə həmişə birinci olmaq istəyirdi, olub da. Bu işdə Tanrı onun həmişə köməyinə gəlib, çünki o, Allah adamı idi. Tale elə gətirib ki, Həsən İsazadə ömrünün çox hissəsini Bakı şəhər 1 saylı Kliniki Xəstəxanada fəaliyyətdə keçirmişdir. Həmin xəstəxananın birinci korpusunda, I müalicə-profilaktika fakültəsinin I Daxili xəstəliklər kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

H.İsazadə görkəmli alim idi. O, özündə böyük alimlik istedadı ilə mahir pedaqoqluğu üzvi şəkildə birləşdirə bilirdi. Əgər desək ki, Həsən müəllimin ömür salnaməsinin ən dəyərli və mənalı səhifələri tələbə auditoriyası ilə bağlıdır, bu heç də mübaliğə olmaz. Çünki alim elm yükünün daşıyıcısıdırsa, müəllim daha şərəfli bir yükün - elmin və təlim-tərbiyənin daşıyıcısıdır. Onun rəhbərliyi altında onlarla doktorluq və namizədlik dissertasiyası müdafiə olunmuşdur. Alim çoxsaylı elmi əsərlərin müəllifi idi. Çap edilmiş 270-ə yaxın elmi əsəri, monoqrafiyası bu gün də tibbin tədrisində geniş istifadə olunur. Onun kitabları həkimlərin stolüstü dərs vəsaitləri sayılır. Kim onun alimlik fəaliyyətindən, xeyirxahlığından bəhrələnmişdirsə, taleyinə yalnız ucalıq nəsib olmuşdur. Həsən İsazadənin böyüklüyü, alicənablığı bir də onda idi ki, yaşadığı illərdə o, həm özü uğurlu addımlar atmış, elmin çətin yollarında şərəflə addımlamışdır, həm də açıq ürəklə bir çox gəncin elmə gəlməsinin səbəbkarına çevrilmişdir. Professor H.İsazadə bacarıqlı təşkilatçı idi. Bakı şəhər 1 saylı Klinik Xəstəxanasının bazasında I Daxili xəstəliklər kafedrasının nəzdində funksional diaqnostika laboratoriyasını təşkil etmiş, intensiv terapiya bloku ilə birlikdə ixtisaslaşdırılmış kardioloji şöbə və şəhərətrafı zonada kardioloji sanatoriyanın yaradılmasının təşəbbüskarı olmuşdur.

Görkəmli alim H.İsazadənin tibb sahəsində ictimai fəaliyyəti də təqdirəlayiq hal kimi daim xatırlanır. O, uzun illər Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tibbi Şurasının plenum üzvü, respublika Terapevtlər Cəmiyyəti İdarə Heyətinin üzvü, Azərbaycan Kardioloqlar Cəmiyyətinin sədr müavini, Səhiyyə Nazirliyinin baş kardioloqu, eləcə də nazirliyin Terapiya üzrə Attestasiya Komissiyasının sədri olmuşdur.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni
  • "SSRİ tibb əlaçısı" fəxri adı
  • 1960-cı ildə görkəmli alimə respublikanın əməkdar həkimi adı verilib
  • 1968-ci ildə əməkdar elm xadimi fəxri adı.
  • Bir neçə dəfə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin və Səhiyyə Nazirliyinin fəxri fərmanları ilə təltif olunmuşdur.
  • "Şöhrət" ordeni.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

http://www.milli.az/news/culture/159452.html

http://www.anl.az/down/meqale/azerbaycan/2010/sentyabr/133161.htm