Hindistan qulanı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Hindistan qulanı
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
İnfratip:Ağızçənəlilər
Sinifüstü:Dördayaqlılar
Sinif:Məməlilər
Yarımsinif:Vəhşi heyvanlar
İnfrasinif:Plasentalılar
Dəstə:Təkdırnaqlılar
Fəsilə:Atlar
Cins:At
Yarımnöv: Hindistan qulanı
Elmi adı
Equus hemionus khur Lesson, 1827
şəkil
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 LC.svgen:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 3.1)
BTTSMB  ???
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı

Hindistan qulanı[1] (lat. Equus hemionus khur) — atlar fəsiləsini at cinsinə aid otyeyən təkdırnaqlı məməli heyvan. Xarici görünüş baxımından eşşəyə bənzəsədə onda at əlamətləri vardır. Qulan növünə aid olan bir yarımnöv.

Populyasiya[redaktə | əsas redaktə]

1958—1960-ci illərdə Hindistan qulanı müxtəlif infeksion xəstəliklərin qubanı olmuşdur. 1961-ci ildə populyasiyanın ümumi sayı 870 başa qədər azalmışdı. Bundan sonra Hindistan qulanının sayında artım müşahidə edilmişdir. 2009-cu ildə bu yarımnövə daxil olan heyvanların sayı 4038 baş, 2015-ci ildə isə 4800 başa qədər artmışdı[2]. Təbiəti qoruyan beynəlxalq ittifaqın məlumatına görə yarımnöv hələdə təhlükədə olan kimi nqeyd edilir.

Ancaq populyasiya ancaq kiçik bir ərazidə yayılmışdır. Populyasiyanın sayının 2000 başdamn çox olması və yayıldığı ərazinin 16000 km² əhatə etməsinə baxmayaraq yarımnöv hələdə təhlükədə olan kimi qeyd edilir.

Təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hindistan qulanı asiyada yayılmış yarımnövlərdən fərqli olaraq Arika yarımnövlərindən kəskin fərqlənir. Xəzi bir qayda olaraq qum rəngindədir. Ancaq qırmızı-boz, sarı-qəhvəyi, solğun qəhvəyi rənglərdə olur. başından başlayan iri tellər əsasən tünd rənglərdə olur. Boynunun arxasından isə tünd qəhvəyi rəng alır və quyruğuna kimi davam edir.

Qıdalanması[redaktə | əsas redaktə]

Əvvəllər Hindistan qulanı Hinsdistanın qərbindən iranın cənub-şərqinə qədər ki ərazilərdə yayılmışdılar. Hazırda isə Hindistan qulanı Qucarat ştatı ərazisində yayılmışdır. Hindistan qulanı əsasən şoranlaşmış ərazilərdə, yarımsəhranın kolluqlarla örtülmüş ərazilərində yayılmışlar. Onlar əsasən ot bitkiləri, kolluqlar və yarpaqlarla qidalanır. Hindistan qulanının sürəti 70 km/saata çatır.[3]

Erkəklər əsasən tənha yaşayırlar. Bəzən qruplar təkil edirlər. Hindistan qulanının çütləşmə dönəmi yağışlar dönəminə düşür.

Təhlükə[redaktə | əsas redaktə]

Hesablamalara görə Hindistan qulanının 30-35% qorunan ərazilərdən kənarda yaşayır.Bu ərazilərdə insanlarla qulanlar arasında tez-tez konfliktlər baş verir. Son zamanlar onların magistrallarda görünməsi müşahidə edilir. Hindistan və Pakistan arasında sərhəd tamamən başlandığından qulanların onu keçməsi mümkünsüzdür. Son zamanlar sayının artmasına baxmayaraq boğaz qalan fərdlərin sayı azalır. Sayının artmasına baxmayaraq insan fəaliyyəti onların həuyatına mənfi təsir göstərir. Ancaq növ hələ təhlükədə olan yarımnöv hesab edilmir.

Qulanların yayıldığı ərazilərdə torpaq örtüyü dəyişilmişdir. Buna səbəb isə Sardar-Sarovar bəndinin inşasıdır. Narmada kanalının inşası ilə qorunan ərazilərin ətrafı əkinə cəlb edilmişdir. Nəticədə onların qidalanma arealı azalmışdır.

Hindistan qulanı dövlət səviyyəsində qorunur. Üstəlik onların çoxu qorunan ərazilərdə yayılmışdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Фишер Д., Саймон Н., Винсент Д. Красная книга. Дикая природа в опасности / пер. с англ., под ред. Андрей Григорьевич Банников. — М.: Прогресс, 1976. — С. 137—140. — 478 с.
  2. "Wild Ass in Gujarat now nearly a threatened species: IUCN - Times of India". The Times of India. http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Wild-Ass-in-Gujarat-now-nearly-a-threatened-species-IUCN/articleshow/52518835.cms. İstifadə tarixi: 2016-12-21.
  3. "India News, Latest Sports, Bollywood, World, Business & Politics News - Times of India". The Times of India.