Hirkan böyürtkəni

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Hirkan böyürtkəni
Hirkan böyürtkəni
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Fəsilə: Gülçiçəyikimilər
Cins: Böyürtkən cinsi
Növ: Rubus hyrcanus
Elmi adı
Rubus hyrcanus

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Ümumi yayılması[redaktə | əsas redaktə]

İranda təbii arealına rast gəlinir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda Talış bölgəsində təbii halda rast gəlinir.

Statusu[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın nadir bitki növüdür.VU D2.

Bitdiyi yer[redaktə | əsas redaktə]

Lənkəran rayonunda düzən və dağlıq sahələrdə, meşə və yol kənarlarında kolluqlarda rast gəlinir.

Təbii ehtiyatı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda arealı geniş deyildir.

Bioloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Təbiətdə hündürlüyü 2 m-ə çatan alçaqboylu koldur. Çiçək açan budaqlar aydın tilli, üzəri sıx tüklü, enli qaidəli, uzunəyilmiş tikanlıdır. Meyvə verən budaqları tilli, üzəri sıx tükcüklü və əyilmiş, nisbətən uzun tikanlıdır. Yarpağı 3-5 yarpaqcıqdan ibarət olub, qısa saplaqlıdır. Ucdakı yarpaqcıqlar enli tərs yumurtavarı, dəyirmi və ya pazvarı qaidəli, üstdən tüklü, altdan boz keçətüklü, kənarları qeyri-bərabər, iki qat mişardişlidir. Çiçəkləri qısa saplaqlı, iri, aşağıdan keçə tükcüklü, kasa yarpaqcaqlar ilə örtülüdür. Ləçəkləri ağımtıl rəngli, enli, tərs yumurtavarıdır. May ayında çiçək açır, iyun-iyul aylarında meyvəsi yetişir.

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.

Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri[redaktə | əsas redaktə]

Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.

Becərilməsi[redaktə | əsas redaktə]

Mədəni halda Nəbatat bağlarında becərilir.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.

Zəruri qoruma tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na daxil edilməsi zəruridir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Деревья и кустарники СССР. т.3.1954;
  • Флора Азербайджана. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970;
  • Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; *Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.


Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.

http://dendrologiya.az/?page_id=112