Hollandiya quldeni

Hollandiya quldeni
Kod və simvol
ISO 4217 kodu	NLG
Simvol	ƒ
Dövriyyə ərazisi
Emitent ölkə	Niderland krallığı
Tarixi
Dövriyyəyə buraxılma	1355, 1517
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Hollandiya quldeni — Hollandiyanın XVII əsrdən 2002-ci ildə Avroya keçənə qədər istifadə etdiyi pul vahidi. ƒ ya da fl. simvollarıyla göstərilir. Hollandiya quldenindən fərqli olaraq Niderland Antil adaları quldeni, hələ də Niderland Antil adalarında istifadədədir. Surinam isə 2004-cü ildə, Surinam quldenindən Surinam dollarına keçmişdir.

Qulden adı; Orta Niderlandcada qızıl mənasını verməkdədir. Pul vahidinin simvolu ƒ hərfi isə; daha köhnə bir pul vahidi olan florindən gəlməkdədir.

Tarix

1378-ci ildə Qraf V Vilyamın Hollandiya gilderi dövriyyəyə buraxıldı. Daha sonra müxtəlif şahzadələr və hakim zadəganlar öz gilderlerini təqdim etdilər. İmperator V Çarlzın adını daşıyan sikkə Carolus gilderi və ya sadəcə Carolus adlanırdı. 1521-ci il qızıl Carolusdan sonra 1543-cü ildə gümüş Carolus meydana gəldi və bu, 1680-ci ilə qədər On Yeddi əyalət üçün (ilk) standart valyuta kimi xidmət etdi. Bu sikkə (imperatorun) portreti olan ilk gilder idi. 1694-cü ildə Generaliteits gilderi dövriyyəyə buraxıldı və üzərində nizə olan holland qız təsvir edildi.

1521-ci ildən etibarən bir gildiya səkkiz duit iki pennilik 20 styuiverə bölündü . Lakin, xüsusilə 16-cı əsrdə Qroningendə müxtəlif yerli variantlar mövcud idi. 18-ci əsrə qədər Friesland və Overijsseldə hesablamalar da 28 styuiverlik gildiyaya əsaslanırdı. Lakin Zelandiyada hesablamalar Flamand funtuna əsaslanırdı , burada bir funt 6 gildiyaya bərabər idi. Bu hesablama metodunda bir funt (6 gildiya) 20 şillinqə (6 styuiver dəyərində) bölünərək 12 (mühasibat) penniyə bölünürdü. Hesablamaların necə aparıldığı fiziki olaraq nağd şəkildə saxlanılan sikkələrdən daha çox mühasibat uçotu metodundan asılı idi. Respublikanın böyük bir hissəsində gildiya, styuiver və penni ilə hesablanan Holland hesablama metodundan istifadə olunurdu. 1816-cı ildən əvvəlki holland mətnlərində f 10-12-4 kimi məbləğlərə , yəni 10 gulden, 12 stuiver və 4 penniyə rast gəlinir .  

Bu mürəkkəb vəziyyətdə bölgələr arasında ticarət aparmaq üçün bir sistemdən digərinə keçmək üçün müxtəlif hesab kitabları dövriyyədə idi.

1816-cı ildə stuiver və penningen ləğv edildi və bundan sonra bir gilder 100 sentə bölündü . Xalq arasında stuiver adı 5 sentlik sikkəyə köçürüldü.

1818-ci ildən ( Kral I Vilyam ) 2002-ci ilə qədər (avronun tətbiqi) hər bir Hollandiya monarxı üçün quldenlər zərb olunurdu və üzərində "Niderland kralı (və ya kraliçası)" yazısı olan portret təsvir olunurdu. Kənarlarında " God zij met ons" (Tanrı bizimlə olsun) yazısı da 1818-ci ildə tətbiq edilmişdir.

Kraliça Beatriksin təsvirini daşıyan gulden 1982-ci ildə təqdim edildi. Yeni seriyada 1 sentlik sikkə yox idi. Kağız beş guldenlik sikkə 1988-ci ildə 5 guldenlik sikkə ilə əvəz edildi. Dizayn sənaye dizayneri Bruno Ninaber van Eyben tərəfindən hazırlanıb . İlk dəfə olaraq tac və milli gerb sikkədə yox idi.

1 yanvar 2002-ci il tarixindən etibarən gildiya İqtisadi və Valyuta Birliyinin valyutası olan avro ilə əvəz olundu . 1 yanvar 2002-ci ildən 28 yanvar 2002-ci ilə qədər gildiya avro ilə yanaşı qanuni ödəniş vasitəsi idi, baxmayaraq ki, hər hansı bir qalıq avro ilə geri qaytarılmalı idi. 28 yanvar 2002-ci il tarixindən etibarən gildiya artıq qanuni ödəniş vasitəsi deyildi. Valyuta məzənnəsi hər avro üçün 2,20371 gildiya səviyyəsində müəyyən edildi. Yuvarlaqlaşdırıldıqda, bu, hər gildiya üçün 0,45378 avrodur.