I Pedru (Braziliya imperatoru)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
I Pedro
port. Pedro I
DpedroI-brasil-full.jpg
Doğum tarixi: 12 oktyabr 1798
Doğum yeri: Braqansa
Vəfat tarixi: 24 sentyabr 1834
Uşağı: II Pedro
Fəaliyyəti:Braziliya İmperatoru
Commons-logo.svg I Pedru (Braziliya imperatoru) Vikianbarda

I Pedru (port. Pedro I; 12 oktyabr 1798 — 24 sentyabr 1834) — Cənubi Amerikada "Liberator" ləqəbi ilə tanınmış,Braziliya imperiyasının qurucusu və ilk hökmdarı.

1822-ci ildə Portuqaliya parlamenti ilk koloniya statusuna geri dönmək istəyəndə, Braziliyalılar, Don Pedro Jose Boni Faciə deAndrada Silvanın liderliyində müstəqillik hərəkətlərini başlatdılar və 7 Sentyabr 1822-ci ildə müstəqilliklərini elan edib, 1824-cü ildə liberal bir konstitusiya qəbul etdilər. Nizamsız döyüşlərdən sonra Portuqaliyalılar Braziliyanın müstəqilliyini qəbul etmək məcburiyyətində qaldılar. Braziliya 1889-cu ilə qədər krallıqla idarə edildi.

Latın Amerikasında ən uzun müddət krallıqla idarə edilən tək ölkə Braziliya idi. 1831-ci ildə Don Pedro, oğlu İkinci Don Pedroya taxtı tərk etməyi tələb etdiı. İkinci Don Pedro zamanında müasir Braziliyanın təməlləri atıldı. 1888-ci ildə 800.000 kəndliyə azadlıq verildi. 1889-cu ildə qansız bir zərbə ilə krallıq idarəsi yıxılaraq respublika idarəsi quruldu. 1914-cü ildə siyasi birliyi təmin edən Braziliya, bütün dünya ölkələri tərəfindən tanınmışdır.