Jorji Amadu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Jorji Amadu
port. Jorge Leal Amado de Fariа
Jorge Amado - 1997.jpg
İlk adı Jorji Leal Amadu di Fariya
Doğum tarixi 10 avqust 1912(1912-08-10)
Doğum yeri İtabuna, Baiya, Braziliya
Vəfatı 6 avqust 2001(2001-08-06)
Vəfat yeri Salvador, Baiya, Braziliya
Vətəndaşlıq Braziliya
Fəaliyyəti Yazıçı, ictimai-siyasi xadim
Əsərlərinin dili Portuqal dili
İstiqamət modernist
Janr roman

Jorji Amadu (port. Jorge Leal Amado de Fariа; 10 avqust 1912-ci il, İtabuna, Baiya, Braziliya — 6 avqust 2001-ci il, Salvador, Baiya, Braziliya) — Braziliya yazıçısı, ictima-siyasi xadimi, modernist məktəbin nümayəndəsi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Jorji Amadu 1912-ci il avqustun 10-da Brazilyanın Baiya ştatının İtabuna qəsəbəsində, xırda kakao plantatorunun ailəsində dünyaya gəlmişdir. Braziliya Kommunist partiyasının aparıcı simalarından biri kimi tanınmış, 1956-cı ildə Braziliya Milli Konqresinə deputat seçilsə də, iki il sonra ölkədə Kommunist partiyasının fəaliyyəti qadağan edildiyindən sürgün edilmişdir. 20-ci əsrin 30-cu illərində kommunist partiyasının rəhbərlik etdiyi milli azadlıq alyansının mübarizəsində iştirak etmişdir. 1948-52-ci illər arası o, FransaÇexoslovakiyada yaşamağa məcbur olmuş, həmin illərdə Amadu Şərqi və Qərbi Avropa, eləcə də AsiyaAfrika ölkələrinə səyahət etmişdir. P.Pikasso, P.Elyuar, P.Neruda kimi görkəmli mədəniyyət xadimləri ilə görüşən və 1952-ci ildən sonra, vətənə qayıdan Amadu ömrünü yaradıcılığa həsr etmişdir. Dünya Sülh Şurasının üzvü olan Jorji Amadu 1951-ci ildə "Beynəlxalq Stalin Sülh" mükafatına, 1984-cü ildə isə Fransanın "Fəxri Legion" ordeninə layiq görülmüşdür.

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Amadu yaradıcılığa 14 yaşından başlamış, 1931-ci ildən isə mətbuatda öz imzası ilə tanınmışdır. İlk romanı “Karnaval ölkəsi”dir (1931). Onun ilk romanlarında ictima mövzular üstünlük təşkil edirdi. “Kakao” (1933), “Tər” (1934), “Ölü dəniz” (1936), “Qum kapitanları” (1937) romanlarında melodramatizm, məişət təsviri mühüm yer tutur. 1937-ci ildə həbs olunmuş sonra, mühacirət etmişdir. Mühacirətdə olarkən “Ucsuz-bucaqsız torpaqlar” (1943), “San Jorji dos İlheus” (1944), “Qırmızı cücərti” (1946) romanlarını yazmışdır. Braziliyaya qayıtdıqdan sonra “Sülh dünyası” (1950) və “Gizli azadlıq” (1952) kitablarını çap etdirmişdir. “Qabriela, mixək və darçın” (1958), “Qoca dənizçilər” (1961), “Gecə keşişləri” (1964), “Möcüzələr köşkü” (1969), “Böyük tələ” (1983) və s. romanların müəllifidir. “Su Kinkasın qeyri-adi ölümü” satirik povesti, bir sıra şeiri Azərbaycan dilinə tərcümə edilmişdir.

1950-ci illərin axırlarından öz əsərlərinə mistik fantastika elementlərini daxil edərək, sürrealizm ədəbi cərəyanının ən parlaq nümayəndələrindən birinə çevrilmişdir. O, həm də "Nəhayətsiz torpaqlar" (1942), "Gecə keşişləri" (1964), "Dona Flor və onun iki əri" (1966), "Möcüzələr dükanı" (1969), "Müharibə etməkdən yorulmuş Tereza Batista" (1972), "Pusqu" (1984) kimi əsərlərin də müəllifidir. Yazıçının indiyə kimi əsərləri 49 dildə, 55 ölkədə çap olunmuşdur. 1987-ci ildə Salvador şəhərində Jorji Amadu Fondu yaradıldı. [1]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Jorji Amadu ilə əlaqəli mediafayllar var.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Jorji Amadu // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası  : [25 cilddə] / baş red. M. K. Kərimov. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2009. — I  cild. — Səhifələrin sayı:  608. — Səh.: 407-408. — 10 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-02-4.