Kərki

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kərki
Karki (Tigranashen).jpg
39°47′08″ şm. e. 44°56′37″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Muxtar respublika Naxçıvan MR
Rayon Sədərək rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi
  • 19 km²
Saat qurşağı
Əhalisi
Rəsmi dili Azərbaycan dili
Xəritəni göstər/gizlə
Kərki xəritədə
Kərki
Kərki

KərkiAzərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Sədərək rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycanın Ermənistan ərazisindəki 3 eksklav ərazisindən biridir.

1990-cu ilin yanvarında ermənilər tərəfindən işğal edilib. Hal-hazırda Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altındadır. Ermənistan hökuməti kəndə Tiqranaşen adını verib. Kəndin ərazisindən Ermənistanın cənubu ilə şimalını birləşdirən M-2 magistral yolu keçir.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kərki kəndi 1990-ci ildə ermənilər tərəfindən işğal edilib. Bundan sonra kəndin didərgin düşmüş əhalisini məskunlaşdırmaq üçün Kəngərli rayonunda yeni qəsəbə salınıb. Məcburi köçkünlər Yeni Kərki qəsəbəsində məskunlaşıb.

1990–1993-cü illərdəki müharibə tarixə Sədərək döyüşləri kimi düşdü. 12–14 km-lik döyüş zolağı olan Sədərəkin Kərki kəndi Naxçıvanın ermənilər tərəfindən işğal olunmuş yeganə kəndidir. Kənd ərazisindəki şəhidlikdə, keçən əsrin əvvəllərində burada gedən döyüşlərdə şəhid düşmüş türk əsgərinin türbəsi var[1].

Toponimikası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kərki Sədərək r-nunun Sədərək i.ə.v.-də kənd. Arpa çayı sahilində, düzənlikdədir. Oykonim kərki tayfasının adı ilə bağlıdır. Mənbələrdə kərkilərin Azərb.-na erkən orta əsrlərdə qıpçaqların tərkibində gəldiyi göstərilir. XIX əsrin əvvəllərində qazaxlı tayfasının tərkibində kərkibaşlı adlı tirənin olması haqqında məlumat verilir. Türkmənlərin ersarı tayfasının bir qolu da kərki adlanırdı. Kərki tayfaları Türkiyə, Özbəkistan ərazisində də qeydə alınmışdır. Türkmənistan ərazisində Kərki adlı şəhər, r-n, qəsəbə və Kərkidağ adlı dağ mövcuddur.[2]

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kəndin azərbaycanlı əhalisi 986 nəfərdir.(2019-cu il)[3] İşğaldan sonra bura ermənilər köçərək azərbaycanlıların evlərini zəbt ediblər. 2011-ci ildə kənddə 151 erməni yaşayırdı.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Sədərək döyüşləri". 2012-10-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-11-18.
  2. "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti". İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007.
  3. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-01.10.2020. https://www.stat.gov.az/source/demoqraphy/

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]