Kaxovka su anbarı

Kaxovka su anbarı
Kaxovka su anbarı
	ukr. Каховське водосховище
	; Su anbarının sahilindən keçən dəmir yol xətti
Ümumi məlumatlar
Tikilmə tarixi	1956
Eni	9,3 km
Uzunluğu	230 000 km
Sahil uzunluğu	896 km
Sahəsi	2 155 000 km²
Həcmi	18 180 000 000 km³
Dərin yeri	24 m
Orta dərinliyi	8,5 000 m
Tökülən çay	Dnepr
Axan çay	Dnepr
Bəndi	Kaxovka SES
Dolma ili	1955-1958
Yerləşməsi
	47°30′ şm. e. 34°06′ ş. u.HGYO
Ölkə	Ukrayna
Vilayətlər	Xerson vilayəti ; Zaporojiya vilayəti ; Dnepropetrovsk vilayəti ;
	Kaxovka su anbarı
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Kaxovka su anbarı (ukr. Каховське водосховище) — Dnepr çayının aşağı axarlarında 2023-cü ilin 6 iyununa kimi mövcud olmuş su anbarı. Ukraynanın Xerson, Zaporojiya və Dnepropetrovski vilayətlərinin ərazisində yerləşən bu su anbarı və Kaxovka SES Rusiya-Ukrayna müharibəsi gedişatında rus hərbiçiləri tərəfindən dağıdılmışdır.^[1]^[2]

Xarakteriskası

1956-cı ilsə istifadəyə verilmiş Kaxovka su anbarı əsasən çaydakı su səviyyəsinin mövsümü və illik nizamlanmasına, eləcə də cənubi Ukraynanın su təchizatına xidmət edirdi. Su anbarından Şimali Krım, Kaxovka və Dnepr-Krivoy-Roq kanalları çəkilmişdir. Bu su anbarı Dnepr çayı üzərində inşa olunan 6 kaskad su anbarlarından sonuncusu idi. Su anbarının doldurulmasına 1955-ci ildə başlanılmış və 1958-ci ildə bitmişdir.

Maksimal su həcmi 18,18 km³, faydalı həcmi isə 6,78 km³-dir. Ən dərin yeri 24 metr, orta dərinlik isə 8,4 metrdir. Ümumi sahəsi 2155 km²-dir. Suyun minerallaşması 253—433 mq/dm³ arasında dəyişir.

Balıqçılıq, gəmiçilik, idman və turizm məqsədi ilə istifadə olunan Kaxovka su anbarında Nikopol liman şəhəri inşa edilmişdir.

Dağıdılması

Davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsi zamanı, gecə 06 iyun 2023-cü ildə Kaxovka su anbarı və Kaxovka SES rus hərbiçiləri tərəfindən dağıdıldı.^[3] Su anbarı müharibənin ilk günlərindən onu ələ keçirən rus ordusunun nəzarəti altında idi. The New York Times-ın məsləhətləşdiyi mühəndis və döyüş sursatları ekspertləri bildiriblər ki, ən çox ehtimal olunan səbəb daxildən gələn partlayışdır.^[4] Müharibənin Tədqiqi İnstitutu bildirib ki, sübutlar Rusiya qüvvələrinin bəndi partlatdığını göstərir.

İstinadlar

↑ "Разрушение Каховской ГЭС: что происходит, версии случившегося и последствия для Украины". BBC News Русская служба (rus). 8 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 mart 2024.
↑ News, A. B. C. "At least 9 dead in Kakhovka dam collapse in Ukraine, officials say". ABC News (ingilis). 9 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 mart 2024.
↑ "Nova Kakhovka residents heard explosions before flooding of Kakhovka HPP: Here's what we know about the destruction of the dam on the Dnipro". The Insider (rus). 29 dekabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 mart 2024.
↑ The New York Times. "Internal Blast Probably Breached Ukraine Dam, Experts Say (Cautiously)". 06/06/2023. 2023-06-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-25.

[1] "Разрушение Каховской ГЭС: что происходит, версии случившегося и последствия для Украины". BBC News Русская служба (rus). 8 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 mart 2024.

[2] News, A. B. C. "At least 9 dead in Kakhovka dam collapse in Ukraine, officials say". ABC News (ingilis). 9 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 mart 2024.

[3] "Nova Kakhovka residents heard explosions before flooding of Kakhovka HPP: Here's what we know about the destruction of the dam on the Dnipro". The Insider (rus). 29 dekabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 mart 2024.

[4] The New York Times. "Internal Blast Probably Breached Ukraine Dam, Experts Say (Cautiously)". 06/06/2023. 2023-06-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-25.

[1]

[2]

[3]

[4]