Kleptokratiya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Kleptokratiya (qədim yunanca κλέπτειν – oğurlamaq və κράτος – hökmranlıq sözündən götürülüb) – “Oğruların hakimiyyəti” deməkdir. [1] Öz şəxsi zənginliyini və siyasi gücünü artırmaq üçün öz ərazisinin insanları və təbii sərvətlərini istismar etmək səlahiyyətlərini istifadə edən korrupsiyalı liderlər (kleptokratlar) ilə bir hökumətdir. Tipik olaraq, bu sistem daha geniş əhalinin hesabına pul vəsaitlərinin mənimsənilməsini nəzərdə tutur. [2][3]

Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Kleptokratriya ümumiyyətlə diktaturalar, oliqarxlar və ya xarici nəzarətin qeyri-mümkün olduğu və ya mövcud olmadığı digər avtoritar və nepotist hökumətlər ilə əlaqələndirilir. Nəzarətin olmaması kleptokratik vəzifəli şəxslərin həm dövlət fondlarının tədarükü, həm də həmin vəsaitlər üçün ödəniş vasitəsini idarə etməsi bacarığından istifadəsinə gətirib çıxara bilər. Kleptokratik hökmümətlər tez-tez ölkənin xəzinəsindən şəxsi rifah mənbəyi kimi istifadə edirlər, əldə edilən gəlirlkəri lüks həyata xərcləyirlər. Bir çox kleptokratik rəhbərlər gizli şəkildə dövlətdən pul çıxararaq, gizli şəkildə xarici ölkələrdəkibank hesablarına köçürürlar.[4]

Soyğunçuluq, işğal edilmiş torpaqları qənimətə və soyğuna uğrayır. Belə dövlətlər qonşuları ilə davamlı müharibədədirlər və ya vergiyə cəlb edilə bilən hər şeyi öz məqsədləri üçün istifadə edirlər. [5]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://banker.az/dict/index.php/Kleptokratiya
  2. "kleptocracy". Dictionary.com Unabridged. n.d.. http://www.dictionary.com/browse/kleptocracy. İstifadə tarixi: November 1, 2016.
  3. "Kleptocracy". The Oxford English Dictionary. Oxford University Press. 1st ed. 1909.
  4. Robinson et al. (15 November 2017). "KLEPTOCRACY AND DIVIDE-AND-RULE: A MODEL OF PERSONAL RULE". https://economics.mit.edu/files/4462. İstifadə tarixi: 15 November 2017.
  5. "Collapse of Rome | The official Derrick Jensen site" (en-US). www.derrickjensen.org. http://www.derrickjensen.org/what-we-leave-behind/collapse-of-rome/.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]