Kotirovka

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keçin Axtarışa keçin

Kotirovka (fr. coter, "sitat") — maliyyə aktivinin satıcı və ya alıcı tərəfindən elan edilən və alqı-satqı etməyə hazır olduğu cari qiyməti (təklif olunur). Adətən mübadilə qiyməti kimi nisbətən sürətlə dəyişən qiymətə aiddir.

Maliyyə aktivinin növündən asılı olaraq kotirovka valyuta məzənnəsi, qiymətli kağızın dəyəri, kreditin faiz dərəcəsi, mal və ya xammalın qiyməti adlandırıla bilər [1]. Bəzən kotirovka almaq və ya satmaq təklifinin qiyməti deyil, yalnız bağlanmış əqdin qiyməti hesab olunur.

Birjalarda qiymətlər xüsusi kotirovka komissiyası (komitə) tərəfindən qeydə alınır və onları malların topdansatış qiymətləri, qiymətli kağızların və xarici valyutaların məzənnələri haqqında xüsusi birja bülletenlərində dərc etdirir[2]. Adətən birja sessiyasının açılış və bağlanış qiymətləri, günün maksimum və minimum qiyməti dərc olunur. Belə nəşrlər "rəsmi sitatlar" adlanır. Kotirovkalar hərracda yaranan bazar şərtlərini, tələb və təklifin nisbətini əks etdirir[1]. Kotirovkalar qiymətli kağızlara və valyutalara sahib olan müxtəlif şirkətlər tərəfindən maliyyə əməliyyatları apararkən, habelə xammal və ya mal ehtiyatlarının balanslaşdırılması üçün istifadə olunur[2]. Birjalarda ölkənin ən iri şirkətlərinin qiymətli kağızlarının yalnız kiçik bir hissəsinin kotirovkasına icazə verilir.

Sözün mənşəyi[redaktə | mənbəni redaktə et]

"Sitat" termini çox güman ki, fransızca "coter" felindən gəlir — işarələmək / nömrə[1].

Növləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Valyuta bazarlarında kotirovkalar birbaşa və əks (dolayı) bölünür[1]:

  • Birbaşa kotirovka — ticarət obyektinin vahid qiymətini ifadə edir, əksər hallarda baş verir. Məsələn, 1 litr benzinin qiyməti 1,20 dollardır. Sitatlar tez-tez fraksiya şəklində qeyd olunur: 1,20 dollar / litr benzin. Numerator ödənişin qiymətini və valyutasını, məxrəc - malın ölçüsünü və adını göstərir.
  • Əks (dolayı) kotirovka — pul vahidi üçün nə qədər mal alına biləcəyini göstərir. Məsələn, 1 dollar 0,8333 litr benzin ala bilər. Belə bir sitatın qısaldılmış rekordu: 0,8333 litr benzin/dollar. Numerator malın həcmini, ölçüsünü və adını, məxrəc - ödəniş valyutasını göstərir. Çox vaxt tərs kotirovka valyuta əməliyyatlarında baş verir. Ənənəvi olaraq dünyanın əksər ölkələrində valyutadəyişmə məntəqələri 1 dolları almaq üçün nə qədər milli valyuta lazım olduğunu göstərir. Bu, əmtəənin dollar olduğu yerli bazar nöqteyi-nəzərindən birbaşa kotirovkadır. Lakin dolları olan əcnəbilər üçün bu eyni giriş, 1 dollara nə qədər yerli mal (yerli valyuta) ala biləcəklərini göstərən əks qiymət olacaq.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Kotirovka  // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
  2. 2,0 2,1 Котировка биржевая // Экономическая энциклопедия. Политическая экономия. 2. М.: Советская энциклопедия. 1975. 274.