Krasnoyarsk su anbarı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Krasnoyarsk su anbarı
Tepsey dağı və Krasnoyarsk su anbarı 55°06′ şm. e. 91°34′ ş. u. (T)
Tepsey dağı və Krasnoyarsk su anbarı
55°06′ şm. e. 91°34′ ş. u. (T)
Ölkə Rusiya Rusiya
RayonKrasnoyarsk diyarı
ŞəhərKrasnoyarsk
Dəniz səviyyəsi243 m
Uzunluğu70 m
Eni15 m
Sahəsi2.000 m²
Həcmi73,3 m³
Sahil uzunluğu1500 km m
Orta dərinliyi37 m
Tökülən çaylarYenisey, Tuba çayı,
Axan çaylarYenisey
Krasnoyarsk su anbarı (Rusiya)
Blue pog.svg
Krasnoyarsk su anbarı (Krasnoyarsk diyarı)
Blue pog.svg
Commons-logo.svg Krasnoyarsk su anbarı Vikianbarda

Krasnoyarsk su anbarıYenisey çayı üzərində Krasnoyarsk SES tikintisi zamanı meydana gəlmiş su anbarı. Dünyanın ən böyük su anbarlarından biri hesab olunur. Rusiyada Bratsk su anbarından sonra ölçüsünə görə ikinci yerdədir. Anbar vadi tiplidir. Su həcmi 73,3 км3, sahəsi isə 2000 км2[1].

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Su anbarının şimal sərhəddi Abakan şəhərinin yerləşdiyi rayondadır. Bu ərazidə Abakan çayı Yenisey ilə birləşir. Cənub sərhəddi isə Krasnoyarsk SES -in bəndi ilə bitir. Cənub və şimal sərhəddi arasındakı bir başa məsafə 250 km, ancaq ümumi uzunluq daha böyüküdür - 338 km. Su anbarının ən enli yeri 15 km-dir. Su səthinin dəniz səviyyəsindən hündürlüyü — 243 metrdir.[2]

Su anbarına bir neçə yetərincə böyük çay tökülür: sağ sahildə — Tuba, Sisim, Sıda, sol sahildə — Biryusa. Anbar tikilənə qədər bu çaylar Yenisey çayına birləşirdi. Su anbarı tikildikdən sonra bir neçə körfəz formalaşdı. Bunlardan daha böyükləri — Tubin, Sıda, Karasuq, Sisim, Derben, Biryusin. Sahil boyu yerləşən qayalıqlarda bir çox mağaraların çıxışları mövcuddur. Bunlardan ən böyüyü Biryusin mağarasıdır. Onun uzunluğu 6 km-dir.[3]

Krasnoyarsk su anbarının doldurulması prosesi 1967-1970-ci illərdə həyata keçirilmiş. Anbarın su ilə doldurulması nəticəsində Sibirdə ilk rus məskunlaşma məntəqəsi su altında qaldı. Müasir Krasnoturinsk rayonu ərazisində yerləşən xakas tayfalarının Abakan qəsri də su anbarının suları altında qalmış. Bundan başqa bölgədə mövcud olmuş qədim yenisey qayaüstü yazıların çoxu su altında qaldı.[4]

Su anbarının ixtiofaunasına 26 balıqçənəsizlərin bir növü olan Sibir minoqası daxildir.

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Вышегородцев А. А., Космаков И. В., Ануфриева Т. Н., Кузнецова О. А. Красноярское водохранилище. Новосибирск. Наука.2005.212
  2. Красноярское водохранилище: мониторинг, биота, качество вод. — Красноярск: Сибирский федеральный университет, 2008. — С. 34—71, 247—281. — 538 с.
  3. http://my.krskstate.ru/docs/relief/krasnoyarskoe-vodokhranilishche/
  4. В форме эстампажей, выполненных Аннинским и его учениками в технике контактного микалентного копирования, изобретённой членом Союза Художников России В. Ф. Капелько.