Kyuşu (ada)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Kyüşü səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar

Kyuşu adası
yap. 九州
Japan kyushu map small.png
32°00′00″ şm. e. 131°00′00″ ş. u. / 32.00000° şm. e. 131.00000° ş. u. / 32.00000; 131.00000Koordinatlar: 32°00′00″ şm. e. 131°00′00″ ş. u. / 32.00000° şm. e. 131.00000° ş. u. / 32.00000; 131.00000
Akvatoriya Sakit okean
Ölkə Flag of Japan.svg Yaponiya
Vilayət Kyuşu (region)
Sahəsi 40.600 km²
Hündür nöqtəsi 1.788 m
Əhali (2010 ) 12.000.000 nəf.
Əhali sıxlığı 295,567 nəf./km²
Kyuşu (ada) (Yaponiya)
Brown pog.svg
Commons-logo.svg Kyuşu adası Commonsda

Kyuşu[1] (yap. 九州) — sahəsinə görə Yaponiyanın üçüncü əm böyük adasıdır. Sahəsi 40,6 min km² təşkil edir. Adada 12,0 milyon insan yaşayır. Bir çox alimlərin fikirincə yaponiya sivilizasiyasının yaranma məkanı hesab edilir.

Kyuşu adası ilə Honşu adası arasında Simonose boğazı (Kammon boğazı) yerləşir. Boğazın alt hissəsindən dəmiryolu və avtomobil tunelləri inşa edilmişdir. Üstəlik adaları Kannon körpüsü birləşdirir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Kyuşu adasını şərqdən Sakit okean, şimal-şərqdən Daxili Yapon dənizi və qərbdən isə Şərqi Çin dənizinin suları yuyur.

Qərbi istisna olmaqla sahilləri parçalıdır. Ərazisi əsasən dağlıqdır. Düzənliklər yalnız qərb və şimal-qərbində hissələrində yerləşir. Şimal-qərbdə elədə yüksək olmayan təpəliklər yerləşir. Cənub-şərqdə isə ərazilər orta dağlıqdlr. Ən hündür zirvəsi Kucyudur. Adada Yaponiyanın fəaliyyətdə olan vulkanı Аso (1592 m) yerləşir. Aktiv vulkanlara malikdir. Ada daş kömürlə zəngindir. Ada seysmik baxımında aktiv zonada yerləşir.

İqlimi subtropik, mussondur. İl ərzində 3000 mm yağıntı düşür (maksimum — yay). Yanvar ayının orta aylıq temperaturu dağlarda 0°S, digər ərazilərdə isə 10°S təşkil edir. İyul ayının temperaturu isə dağlarda 15°S, sahil ərazilərində isə 26°S təşkil edir. Qış mussonları dönəmində tez-rez Tayfunlar baş verir. Adanın sahillərindən iki isti cərəyan keçir (Kurosio cərəyanı və Tsuşima cərəyanı).

Çayları qısa ancaq gursuludurlar. Hidroenerji baxımından zəngindirlər. Ərazisi bitki örtüyü ilə zəngindir. Burada Kameliya, Maqnoliya, Şam ağacı, Kriptomeriya kimi bitkilərə rast gəlmək olar. Yüksəkliklərə doğru kol bitkiləri üstünlük təşkil edir. Cənub hissələrində yerləşən musson meşələrində PalmaQıjıkimilər kimi bitkilər yayılmışdır.

Demoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Adanın əhalisi 12 000 000 nəfər (2010) təşkil edir[2]. Hər km² əraziyə — 295,6 nəfər düşür. Ən böyük şəhəri Fukuokadır. Şəhərdə 1,4 milyondan çox insan yaşayır. Bu şəhər adanın istər iqtusadi istərsə inzibati cəhətdən mərkəzidir. Yarımmilyondan çox əhaliyə malik olan Kumamoto və Kaqoşima kimi şəhərlərə malikdir. Əsas mədəni mərkəzləri Naqasaki, HiradoOita şəhərləridir

İnzibati bölgü[redaktə | əsas redaktə]

Kyuşu adası inzibati cəhətdən 7 prefekturaya bölünür:

Ada eyni adlı Kyuşu regionuna daxildir[3].

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

İqtisadiyyatın böyük hissəsi adanın şimalında cəmləşmişdir. Cənub hissəsində isə kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələri inkişaf etmişdir. Cənubda Düyü, Tütün, Qramafonçiçək batat yetişdirilir. Maldarlıq və donuzçuluq inkişaf etdirilmişdir.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. А. П. Горкин. География. — М.: Росмэн-Пресс, 2006. — 624 с. — (Современная иллюстрированная энциклопедия). — 10 000 экз. — ISBN 5-353-02443-5.
  2. "Grads landing jobs near all-time low". The Japan Times. May 22, 2010. http://www.japantimes.co.jp/news/2010/05/22/news/grads-landing-jobs-near-all-time-low/#.UnYliHCVPeM. İstifadə tarixi: 22 October 2010.
  3. Nussbaum, "Dazaifu" in Google books; Dazaifu

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]