Lilit

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Lilit,Dante Qabriyel Rozettinin əsəri
Şeytan,Adəm və Lilitin heykəltəraşlığı, Parisdə

Lilit (ivr. לילית‎; lilit, ya lilith)Yəhudi mifologiyasına bir xarakter ki ən əvvəl Babil Talmudda aşkar olunub.

İkiçayarası mətnlərində Lilit, əksər hallarda şeytan qadın sinfi(Līlīṯu)ilə əlaqəli göstərilir.Yəhudilər Liliti şər kimi qiymətləndiriblər.Yəhudi folkloruna görə, üç mələk, Liliti məcbur etdilər ki, üstündə o üç mələkin(Sanvi, Sansanvi, və Semanqelaf)adları yazılan gözmuncuğu taxmış ana və uşaqlara zərər verməyəcəyinə and içsin.[1]

Ben Sira əlifbası, ilk kitabdır ki Liliti Adəmin ilk həyat yoldaşı geyd edib[2].Bu ideya Yaradılış kitabında olan ikiqat ayələrin şərhinə qayıdır.Tövratın ilk hissəsi olan Yaradılış hissəsinin 1. Babında Adəm ilə birlikdə bir dişi yaradıldığından 2. Hissədə isə Adəmin qabırğa sümüyündən bir dişi yaradıldığı yazılmışdır.

İnanca görə Lilit, Adəm ilə eyni zamanda və eyni anda yaradıldıqlarından Adəmin özünə bərabər olduğu fikirindədir bu səbəbdən də Adəmə tabe olmağı şiddətlə rədd edər,Tanrıya asi olar və cənnətdən uzaqlaşdırılır.Bundan sonra Tanrı Adəmin qabırğa sümüyündən Həvvanı yaradır Həvva nəticədə kişisinin bir parçasından yaradıldığından ona tabe olur.Adəm ilə Həvva ilk günahı işləyib cənnətdən qovulduqdan sonra uşaqları olur Lilith bunu qısqanar və bundan sonra Adəm oğullarından doğulacaq hər körpəni öldürməyə and içər.

Inanca görə pis bir ifrit halına gələn Lilit gecə hava qaranlıqdan sonra yeni doğum etmiş evlərə girərək yeni ana olan qadınların körpələrini boğmaqdadır.Bu səbəblə indiki vaxtda bəzi Yəhudilər arasında bir adət olaraq, zahı qadın axşamları evdə tək buraxılmaz, və axşamları paltar ipinə uşaq bezi buraxılmaz, çünki bunları görən Lilithin o evdə uşaq olduğunu anlamasından narahatlıq edilir.

İstinadlar[redaktə]

  1. Witchcraft Today by James R. Lewis -pg. 175
  2. Humm, Alan. Kabbalah: Lilith's origins

Xarici keçidlər[redaktə]