Lui Antuan Bugenvil

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Lui Antuan Bugenvil
Louis-Antoine, Comte de Bougainville
Louis Antoine de Bougainville - Portrait par Jean-Pierre Franquel.jpg
Fransız dənizçi və səyahətçi Bugenvilin portreti

Doğum tarixi 12 noyabr 1729(1729-11-12)
Doğum yeri Paris, Fransa
Vəfat tarixi 31 avqust 1811 (81 yaşında)
Vəfat yeri Paris, Fransa
Dəfn yeri
Vətəndaşlıq Flag of France.svg Fransa
Peşəsi tədqiqatçı-səyyah, siyasətçi, yazıçı, travel writerseafarer
Milliyyəti Fransız
Fəaliyyəti Hərbiçi, riyaziyyatçı, hüquqşünas
İmza
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Lui Antuan Bugenvilfransız dəniz səyyahı, vitse-admiral (1791), Fransa Elmlər Akademiyasının üzvü (1795). [1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1750-ci il -dən hərbi xidmətdə olmuşdur. Kanadada və Avropada Yeddiillik müharibədə iştirak etmişdir. 1763–65 illərdə Folklend adalarını öyrənmiş, 1766–69-cu illərdə birinci fransız dövr-aləm ekspedisiyasına rəhbərlik etmişdir. Ekspedisiya dövründə Lui ziada və Tua motu arxipelaqlarını, Solomon adalarını və Yeni Hebrid arxipelaqında bir neçə adanı kəşf etmişdir (bəzi hallarda təkrarən). Bugenvilin dövr-aləm səyahəti, bir çox alimin (təbiətşünaslar, astronomlar və b.) iştirak etdiyi ilk elmi ekspedisiyalardan biridir.

Səyahəti haqqında “Dövr-aləm səyahətinin təsviri” (1771–72) əsərini yazmışdır. 1772-ci ildə Cənub qütbünə ekspedisiyanın layihəsini təklif etmişdir. 1781–82-ci illərdə Fransa donanmasının hərbi əməliyyatlarında ABŞ tərəfində Şimali Amerikada istiqlaliyyət müharibəsində (1775–83) iştirak etmişdir. Konstitusiyalı monarxiyanın tərəfdarı olmuş, Fransa inqilabı zamanı bir ne çə ay məhbus həyatı (1794) yaşamışdır. Napoleon Bonapartın dövründə Senatın üzvü (1799) olmuş, Fəxri Legion ordeninə (1804) layiq görülmüş, qraf titulu (1808) almışdır.

İrsi və mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Traité du calcul intégral, 1754

Solomon adalarında ada, nov və boğaz, Folklend adalarında ada, Yeni Hebrid adalarında boğaz, Magellan körfəzində buxta, Yeni Qvineya adalarında dağ, Mərcan dənizində rif Bugenvilin adını daşıyır.  [1]

Tanınması və karyerasının sonu[redaktə | əsas redaktə]

1787-ci ildə, o, Fransa Elmlər Akademisyasının üzvü oldu. 1791-ci ildə, vitse-admiral rütbəsini əldə etdi.

1794-cü ildə, terror dövründən qaçaraq Normandiyadakı mülkünə sığınmışdı. Parisə qayıtdıqdan sonra Lonqitud bürosunun qurucu üzvlərindən biri oldu. 1799-cu ildə konsul Napoleon onu senator etdi. 1811-ci il avqust ayının 8-də vəfat etmişdir.

1781-ci ildə ailə həyatı qurmuş, 4 oğlu vardı. Övladlarının hər biri fransız dəniz və quru qüvvələrində mübarizə aparmışdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Bugenvil// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 39-40.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]