MKUltra layihəsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(MK Ultra layihəsi səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Məxfi MKULTRA sənədləri

MKUltra layihəsi (ing. Project MKULTRA) və ya Monarx layihəsi (ing. Project Monarch) — ABŞ-ın Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin gizli proqramının məxfi layihəsinin kod adıdır. Layihənin məqsədi şüurun idarə edilməsi vasitələrini, məsələn agentlərin verbovkası və dindirmələr zamanı informasiya çıxarmaqda psixotron kimyəvi vasitələrin insana təsirinin nəticələrini öyrənmək idi.[1]

Proqram 1950-ci illərin əvvəlindən 60-ı illərin sonuna kimi açıq, sonra isə gizli fəaliyyət göstərib.[2] Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi bilərəkdən 1973-cü ildə MK-ULTRA layihəsinin əsas fayllarını məhv etdi.[3] Bu da 1975-ci ildə Amerika Konqresinə təcrübənin fəaliyytini öyrənmək işində əngəl yaratdı.[4] Təcrübə altında olanlara kimyəvi maddə yeridilir və elektrik cərəyanı vasitəsilə komatoz vəziyyətə çatdırılandan sonra maqnit lentini dinləməyə məcbur edilirdi. Səs yazısında sadə komandalar dəfələrlə təkrar edilirdi. Məqsəd yaddaşın tam pozulması üzullarını kəşf etmək və şəxsiyyətin tam dəyişdirilməsi məsələsində irəliləyiş əldə etmək idi. Təcrübəni Allan Memorial İnstitutuna çox da böyük olmayan nasazlıqlarla, məsələn nevroz, ya da doğuşdan sonrakı depressiya kimi şikayəti olanlar üzərində qoyulurdu.[5]

Məsələnin ictimailəşməsindən sonra yaranmış skandal parlament tədqiqatı aparmağa və sonunda insan üzərində aparılan hər hansı təcrübənin yazılı razılıq ilə alınmasına dair qanun qəbul edilməsinə təkan verdi.

Zəmin[redaktə | əsas redaktə]

Həkim Sidni Qottlib tərəfindən təsdiqlənmiş MKUltra layihəsinin məktubu. 1953-cü il 9 iyun

Qabaqcıl təcrübələr[redaktə | əsas redaktə]

MKUltra[redaktə | əsas redaktə]

Məqsədlər[redaktə | əsas redaktə]

İnsanlardan daha çox informasiya almaq üçün insan beyninə müxtəlif maddələrin təsir edilməsi öyrənilirdi. Layihədə əsasən, aşağıdakılar tədqiq edilirdi:

  1. Yaddaş diskreditasiyası
  2. Yaddaşın iflası
  3. Seksual vərdişlərin dəyişilməsi
  4. İnformasiyanın metodu
  5. İnsanlarda asılılıq hissi yaratmaq

Təcrübələr[redaktə | əsas redaktə]

Narkotiklər[redaktə | əsas redaktə]

LSD[redaktə | əsas redaktə]

Digər narkotiklər[redaktə | əsas redaktə]

Elektronika[redaktə | əsas redaktə]

Hipnoz[redaktə | əsas redaktə]

Kanadada təcrübələr[redaktə | əsas redaktə]

Aşkarlanma[redaktə | əsas redaktə]

1984 ABŞ Hesablama Palatasının reportu[redaktə | əsas redaktə]

Ölümlər[redaktə | əsas redaktə]

Məlumat razılığı cəlb edən hüquqi məsələlər[redaktə | əsas redaktə]

İştirak dərəcəsi[redaktə | əsas redaktə]

Layihəyə cəlb olunmuş alimlər[redaktə | əsas redaktə]

Görkəmli subyektlər[redaktə | əsas redaktə]

Layihənin sonrası[redaktə | əsas redaktə]

Populyar mədəniyyətdə[redaktə | əsas redaktə]

Televiziya[redaktə | əsas redaktə]

Audio[redaktə | əsas redaktə]

Digər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Advisory on Human Radiation Experiments, July 5, 1994, National Security Archives, retrieved January 16, 2014
  2. Jo Thomas (3 Sep 1977). "C.I.A Says It Found More Secret Papers on Behavior Control: Senate Panel Puts Off Hearing to Study Data Dozen Witnesses Said To Have Misled Inquiry C.I.A. Tells Of Finding Secret Data". New York Times.
  3. Prepared Statement of Admiral Stansfield Turner, Director of Central Intelligence. ParaScope. Arxiv surəti 26 may 2006 tarixindən Wayback Machine saytında
  4. "Documents on Cheney Coverup of Olson Assassination" (PDF). Voltaire Network. http://www.voltairenet.org/IMG/pdf/olson_documents.pdf.
  5. Marks, John (1979). The Search for the Manchurian Candidate. New York: Times Books, 141–142. ISBN 0-8129-0773-6.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]