Maddə 22

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Maddə 22
Catch-22
Birinci nəşrin üz qabığı. Nyu-York, 1961 Birinci nəşrin üz qabığı. Nyu-York, 1961
Müəllif(lər) Jozef Heller
Janr qara yumor, satira
Orijinalın dili ingilis
Ölkə ABŞ ABŞ
Orijinalın nəşr ili 11 noyabr 1961
Nəşr 10 noyabr 1961

«Maddə 22» (ing. Catch-22) — amerikalı yazıçı Jozef Hellerin qara yumorsatira janrında olan romanı. Roman 1953-cü ildə yazılmağa başlamış və ilk dəfə 1961-ci ildə çap edilmişdir. Əsərdə hadisələr İkinci dünya müharibəsi illərində cərəyan edir.[1] XX əsrin ən yaxşı əsərlərindən biri hesab olunur.[2]

Maraqlı faktlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Əsərin baş qəhrəmanı Yossarian yazdığı məktublara məşhur amerikalı yazıçı Vaşinqton İrvinqin adı ilə imza atır. Belə imza atmaq onu bezdirdikdə isə ad və soyadın yerini dəyişib imza atır.
  • Romanın mətnində Yossarian assuriyalı adlanır. Romanın davamı sayılan "Bağlanma vaxtı" əsərində Yossarian dostlarına deyir ki, onun adı milliyətcə assuriyalı olan dostu Frensis Yohannenin adının sintezindən əmələ gəlib.
  • Əsər çap olunduqdan sonra "Maddə 22" ifadəsi ABŞ-da çox məşhurlaşır. Hal-hazırda bu ifadə ABŞ-da çıxılmaz absurd vəziyyəti ifadə edir.
  • Bu roman "BBC" tərəfindən tərtib olunan "200 ən yaxşı kitab" siyahısında 11-ci yerdə qərarlaşıb.
  • Bu roman "Metallica" qrupunun solisti Ceyms Hetfildi "The Shortest Straw" adlı mahnını yaratmağa ilhamlandırıb.
  • 2002-ci ildə "Hypocrisy" adlı isveç det metal qrupu "Catch 22" adlı albom buraxıb.
  • 2005-ci ildə "Meshuggah" adlı isveç metal qrupu mahnıları bu romana əsaslan "Catch Thirtythree" adlı albom buraxıb.
  • ABŞ-da "Catch 22" adlı ska-pank qrup fəaliyyət göstərir.
  • Romanın adı "Splin" qrupunun "Тебе это снится" adlı mahnısında xatırlanır.
  • Romanın adı "LOST" serialının 3-cü sezonunun 17-ci seriyasında xatırlanır.

Ekranlaşdırma[redaktə | əsas redaktə]

1970-ci ildə rejissor Mayk Nikols tərəfindən romana əsaslanan eyniadlı film çəkilib.[3]

  1. Seeing Catch-22 Twice. The awful truth people miss about Heller's great novel. By Ron Rosenbaum
  2. What is Catch-22? And why does the book matter?
  3. Catch-22 (1970)