Manakyan tıs-tısı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Manakyan tıs-tısı
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Kariofillid
Sıra:Qərənfilçiçəklilər
Fəsilə:Plumbaqokimilər
Cins:Tıs-tıs
Növ: Manakyan tıs-tısı
Elmi adı
Acantholimon manakyanii Ogan
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı
IPNI  ???

Manakyan tıs-tısı (lat. Acantholimon manakyanii) — plumbaqokimilər fəsiləsinin tıs-tıs cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Cənubi Qafqaz, Cənub-Qərbi Asiya və İranda təbii halda yayılmışdır. İran-Turan coğrafi elementinə daxildir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

10-20 sm hündürlüyündə, seyrək yastığı olan, alçaq koldur. Yarpaqları 3-5 (2-6) sm uzunluqdadır. Çiçəkləri süpürgəvari çiçək qrupunda yerləşmişlər. Kasacığı 8-9 (10) mm uzunluqda olub, bir qədər qıfşəkillidir. Daxili çiçəkaltlıqları demək olar ki, bir-birinə bərabər olub, kasacığın (1/2) 2/3 hissəsini təşkil etməklə, uzunsov və ya kürəşəkilli, iti ucludur. Xarici çiçəkaltlıqları daxili çiçəkaltlıqlarının 1/2-2/3 hissəsinə bərabər olub, oval formalıdır. May-iyun ayında çiçəkləyir, iyulda toxumları yetişir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Kserofitdir. Növ aşağı dağlıq qurşaqda, quru, daşlı və çınqıllı yamaclarda, dəniz səviyyəsindən 700-1000 m hündürlükdə, friqanoid bitkiliyində rast gəlinir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Ordubad rayonunun Kotam-Mehri arasında və Kilid kəndlərinin ətraf ərazilərində yayılmışdır.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Yastıqvari formasına görə dekorativ bitki kimi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Dağlıq sahələrin bərkidilməsində və quraq ərazilərin yaşıllaşdırılmasında istifadə edilə bilər.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.