Manakyan tıs-tısı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Manakyan tıs-tısı
Manakyan tıs-tısı
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Fəsilə: Qurğusunçiçəyikimilər
Cins: Tıs-tıs cinsi
Növ: Acantholimon manakyanii Ogan
Elmi adı
Acantholimon manakyanii Ogan

Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Cənubi Qafqaz, Cənub-Qərbi Asiya və İranda təbii halda yayılmışdır. İran-Turan coğrafi elementinə daxildir.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

10-20 sm hündürlüyündə, seyrək yastığı olan, alçaq koldur. Yarpaqları 3-5 (2-6) sm uzunluqdadır. Çiçəkləri süpürgəvari çiçək qrupunda yerləşmişlər. Kasacığı 8-9 (10) mm uzunluqda olub, bir qədər qıfşəkillidir. Daxili çiçəkaltlıqları demək olar ki, bir- birinə bərabər olub, kasacığın (1/2) 2/3 hissəsini təşkil etməklə, uzunsov və ya kürəşəkilli, iti ucludur. Xarici çiçəkaltlıqları daxili çiçəkaltlıqlarının 1/2-2/3 hissəsinə bərabər olub, oval formalıdır. May-iyun ayında çiçəkləyir, iyulda toxumları yetişir.

Еkоlоgiyаsı:[redaktə | əsas redaktə]

Kserofitdir. Növ aşağı dağlıq qurşaqda, quru, daşlı və çınqıllı yamaclarda, dəniz səviyyəsindən 700-1000 m hündürlükdə, friqanoid bitkiliyində rast gəlinir.

Аzərbаycаndа yаyılmаsı:[redaktə | əsas redaktə]

Ordubad rayonunun Kotam - Mehri arasında və Kilid kəndlərinin ətraf ərazilərində yayılmışdır.

İstifаdəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Yastıqvari formasına görə dekorativ bitki kimi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Dağlıq sahələrin bərkidilməsində və quraq ərazilərin yaşıllaşdırılmasında istifadə edilə bilər.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov

Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  • Флора Азербайджана. т.5. 1954; Флора Kaвkaзa. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh